Feeds:
Berichten
Reacties

Wie in ons land een gemeente zoekt waar open source stevig in het ICT-bouwwerk is verankerd, moet midden in het Groene Hart zijn. De gemeente Woerden (circa 50.000 inwoners) neemt als open source gemeente een vooraanstaande plaats in. Al in 2004 leverde dat een nominatie op als ‘meest open overheidsorganisatie’. Woerden heeft een lange historie op het gebied van open standaarden en open source software. We beschrijven hier de huidige stand van zaken, een ontwikkeling die in 2002 werd ingezet.

Woerden hanteert het zogenaamde ‘best of breed-principe’. Dat houdt in dat binnen de gemeente voortdurend wordt afgewogen wat de meest efficiënte, effectieve en kosten vriendelijke oplossing is. De afweging valt vaak uit in het voordeel van open source software. Als coördinator ICT van de gemeente Woerden, hanteer ik het principe met veel succes. “We hebben geen uitgesproken open source doelstelling. Wel het uitgangspunt dat bedrijfszekerheid en kwaliteit voorop staan. We formuleren onze eisen, kijken wat er al in huis is, en wat nog bruikbaar is. Zoeken dan naar een product dat daar het beste bij aansluit. Als daar een ‘gesloten’ product uit voortkomt, hebben we daar geen enkel probleem mee. Maar het is in ieder geval wel steeds een duidelijke keuze aan de hand van een transparante afweging”.

    Open source op hoog niveau

De gemeente Woerden omvat de kernen Harmelen, Woerden, Kamerik en Zegveld en telt circa 50.000 inwoners. In de gemeentelijke organisatie zijn ongeveer 450 mensen werkzaam. Woerden heeft een samenwerkrelatie met de naburige gemeente Lopik (100 medewerkers). Op basis van die samenwerking levert Woerden ICT-diensten voor zo’n 125 werkstations van Lopik. De Woerdense afdeling systeembeheer heeft in totaal de verantwoordelijkheid voor het beheer van circa 600 werkplekken.

Het ICT-bouwwerk is ontstaan na acht jaar stap-voor-stap ontwikkelen op basis van het ‘best of breed-principe’. Vandaag de dag zijn, met uitzondering van de terminal servers, vrijwel alle besturingssystemen omgezet naar Debian en Ubuntu. De totale architectuur omvat systemen met de open source producten: SUSE Linux, Samba, Apache, MySQL, PostgreSQL, Bacula, PHP, OpenLDAP, Open SSL, Clam AV (Proxy antiVirus) en diverse open source Windows-toepassingen. Zoals PDF Creator en 7zip.

Hans Harskamp is een van de motoren achter deze ontwikkeling en hij heeft er geen spijt van. Verre van dat zelfs. Hij ervaart dat Woerden veel meer mogelijkheden heeft gekregen om te sturen op kwaliteit en kosten en niet meer afhankelijk is van het aanbod van enkele leveranciers. Andere belangrijke winstpunten zijn voor hem de grotere betrouwbaarheid van de systemen en de gunstige kostenontwikkeling. Ook professioneel zijn er duidelijke voordelen. Open source software stelt andere, hogere eisen aan de systeembeheerder. In ieder geval wordt er meer verwacht van de Woerdense ICT’er dan alleen maar het inkopen van ‘gesloten’ softwarepakketten. De afdeling Informatievoorziening van Woerden heeft in de afgelopen jaren de kennis van open source software dan ook op hoog niveau gebracht.

Harskamp: “De kennis in eigen huis hebben, is een voordeel om optimaal van hybride systemen gebruik te maken en deze goed te beheren. Werken met open broncodes biedt veel meer mogelijkheden tot een beter beheer van je systemen. Bij problemen kunnen we zelf oplossingen vinden en zorgen dat de zaak weer snel draait. Uiteraard kunnen de instellingen van de software door de strikte beveiligingswaarborgen niet zomaar worden gewijzigd. Om tot nauwkeurige instellingen te komen, maken we gebruik van grafische interfaces, tekstcommando’s en scripts. Daarbij kunnen we ons gelukkig baseren op voldoende documentatie en naslagwerken. Dat deze beschikbaar zijn, geeft al aan dat het om volwassen, doordachte producten gaat”.

Positieve businesscase
Voor veel organisaties zijn lagere kosten een belangrijke overweging om op open source software over te stappen. Na acht jaar moet in Woerden ook op dat punt voldoende ervaring zijn opgedaan. In ieder geval is in Woerden duidelijk geworden dat een keus voor open source software financieel meer keuzevrijheid geeft. Voor Hans Harskamp vertaalde zich dat als een uitdaging om zo efficiënt mogelijk met het geld van de burger om te gaan: “Hoeveel wij uiteindelijk hebben bezuinigd in de afgelopen jaren valt moeilijk te becijferen. Het gaat om ‘uitgespaard’ geld dat teruggekomen is in het ICT-budget. Dat geld hebben we weer gebruikt voor verdere doorontwikkeling. Voor de noodzakelijke ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsinformatie zijn steeds meer toepassingen nodig”. Harskamp wijst daarbij op de opeenstapeling van nieuwe wetgeving en ontwikkelingen in het kader van de e-overheid, zoals het Nationaal Uitvoeringsprogramma betere dienstverlening en e-overheid (NUP). Ook het KlantContactCentrum is zo’n ontwikkeling waarvoor flinke investeringen in ICT nodig zijn.

De toepassing van geïntegreerde systemen waarmee de vereiste front-, mid- en backoffice combinaties mogelijk zijn, vragen om maatwerk. “Dat los je niet op door wat closed source software van de plank te trekken”, aldus Harskamp. “Zoek je het wel in een ‘gesloten’ oplossing, dan moet je investeren in aanvullende, incidentele softwarelicenties en dan zit je meteen structureel vast aan beheercontracten. Met een keuze voor ‘open’ bespaar je in ieder geval op de basissoftware. Je hebt dan bij voorbaat al een bezuiniging doorgevoerd. Let wel: open source software is niet gratis, maar kan zeker een significante besparing opleveren binnen het besteedbare ICT-budget”, aldus Harskamp.

Volgens Harskamp zijn er best wel rekensommen te maken om te becijferen welke bezuinigingen zijn gerealiseerd. “In ieder geval is duidelijk dat we een aantal structurele kosten van ‘closed source’ niet hebben. Een voorbeeld zijn de licentiekosten waar je tegenaan loopt, zoals ons in 2009 overkwam. We kregen destijds een navordering van 100.000 euro in verband met het gebruik maken van thuis-pc’s door 150 telewerkers. We moesten voor die mensen aanvullende licenties voor MS Office 2000 afrekenen, terwijl ze via de terminal servers gebruik maakten van een door de gemeente Woerden betaalde MS-Office licentie. Met deze afstraffing en gevoelsmatige onjuistheid wordt je toch extra geprikkeld om naar andere opties te kijken.”

    De Woerdense aanpak

In Woerden wordt veel zorg besteed aan softwarekeuzes. Uitgangspunt is dat nieuwe systemen integreren met bestaande systemen en oplossingen. Dat betekent veel behoefte aan interoperabiliteit en dat is juist een sterk punt voor open standaarden en open source. De keuzes moeten passen in een strategische visie voor de komende jaren. In Woerden worden de ontwikkelingen inzichtelijk gemaakt in architectuur-schema’s. Volgens Hans Harskamp een goed gebruik: “Mijn ervaring is dat deze architectuurplaten een welkome ondersteuning zijn in aanbestedingstrajecten. Je maakt via deze schematische voorstellingen de leveranciers duidelijk wat je wilt en dat voorkomt veel onbegrip en gedoe achteraf.”

In principe werkt de gemeente Woerden volgens het volgende stappenplan:

* 1. Ontwikkel eerst een visie op de gewenste ontwikkelingen voor de komende twee tot drie jaar. Werk deze visie uit in een schematische voorstelling van een bedrijfsinformatiearchitectuur. Met zo’n overzicht, met bijvoorbeeld een duidelijk beeld van het gemeentelijk applicatielandschap en de leveranciers die daarbij horen, wordt het mogelijk om uitdagingen en knelpunten op eenvoudige wijze in beeld te brengen. Ook ontstaat met een dergelijk overzicht de mogelijkheid om koppelingen met nieuwe ICT-ontwikkelingen goed te visualiseren. Een goed ingevulde bedrijfsinformatiearchitectuur maakt in één oogopslag duidelijk waar je als organisatie met je bedrijfsvoering staat.
* 2. Ontwikkel op basis van kleine stapjes: eerst ervaring opdoen op weinig risicovolle plaatsen.
* 3. Goed ‘netwerken’. Kijk eerst om je heen of elders oplossingen zijn die je goed kan gebruiken. Zoek bijvoorbeeld op internet naar ervaringen en oplossingen binnen soortgelijke organisaties. Voorkom dat je steeds zelf wielen uitvindt die elders al draaien.
* 4. Steeds afwegingen maken op basis van kwalitatieve en budgettaire argumenten (‘best of breed-principe’). Uitgaan van hybride ontwikkeling: maak sterke combinaties tussen open en gesloten systemen.

Een dergelijke aanpak levert Woerden de volgende voordelen op:

* – Betere en heldere onderhandelingspositie met leveranciers;
* – Stabiele en betrouwbare systemen;
* – Betere interne informatiebeveiliging (heldere rechtenstructuur/toekenning autorisaties);
* – Duidelijke kostenbesparingen bij aanschaf open source software;
* – Reducering jaarlijkse kosten ICT vanwege structureel onderhoud.

Ontwikkeling front- en midoffice
De gemeente Woerden werkt dit jaar (2010) aan de vervolmaking van een integrale front- en midoffice. Met het oog op de ontwikkeling van een KlantContactCentrum (KCC) is lang gezocht naar een goed werkend concept. Daarbij is als criterium gehanteerd dat de nieuwe oplossing volledig integreert binnen de bestaande ICT- architectuur en/of beschikt over een goede interoperabiliteit. Dat laatste punt maakte de keuze voor open standaarden en open source software bijna vanzelfsprekend. Een van de eisen was integratie met de diverse, bestaande backoffice componenten, zoals het Corsa DMS van BCT. Ook zou vanuit het gegevensmagazijn (ODS) van Vicrea gegevensuitwisseling moeten plaatsvinden via webservices (open standaard koppelvlakken). In september 2009 viel de keuze op de eMAXX suite van Exxellence, waarbinnen het KlantContactSysteem (KCS) volledig is geïntegreerd met de componenten en workflow van de eMAXX midoffice. Ook hier is weer het ‘best of breed-principe’ gehanteerd.

De implementatie van de eMaxx suite was het sluitstuk in de legpuzzel. Het Telefonisch Informatie Punt (TIP) zal per 1 mei 2010 als eerste kanaal worden aangesloten op de eMAXX suite. Met ingang van 1 januari 2011 zal, naar verwachting, de gehele eMAXX suite zijn aangesloten op diverse back- en midoffice applicaties en volledig in bedrijf worden genomen. De software van eMAXX werkt op basis van open standaarden en bevat veel open source software. Er wordt onder meer gebruikgemaakt van Active BPEL van Active Endpoints, Struts van de Apache Software Foundation MySQL en PostgreSQL. Het eMAXX ManagementPortal en beheerPortaal worden ter ondersteuning ingezet om het afhandelingsproces optimaal te kunnen volgen en, waar nodig, bij te kunnen sturen.

Zaakgericht werken
Binnen de eMAXX suite van Exxellence wordt ook ‘zaakgericht’ werken doorontwikkeld. Doel is een situatie te creëren waarin een complete integratie conform het zaakgericht werken mogelijk is. Samen met Daadkracht, de CMS leverancier van de gemeente Woerden, werden de vraag en antwoord combinaties (VAC) conform het Antwoord © project ontwikkeld en geïmplementeerd binnen het intranet. Deze zullen later voor alle klanten beschikbaar komen via het internetkanaal. Uiteindelijk zal de VAC-module volledig geïntegreerd zijn binnen het KlantContactSysteem van eMAXX. Daardoor worden gezochte vraag/antwoord combinaties automatisch vastgelegd binnen het KlantContactSysteem, en dus binnen het totale achterliggende proces (zakenmagazijn, Corsa et cetera).

Binnen de eMAXX-suite zijn inmiddels de GEMMA ZaakTypeCatalogus, in combinatie met de meldingen ‘openbare ruimte’, geïntegreerd. In de toekomst zal dit uitgebreid worden met een nieuw ontwikkelde module (‘Grofvuil’). Met deze integratie hoopt Woerden 80 procent van de gestelde vragen binnen de eerste lijn af te kunnen handelen. Hiermee wordt voldaan aan het principe van ‘eenmalige invoer en meervoudig gebruik’. Het open internet-portaal sluit hier als klantportaal goed bij aan. Dat genoemde leveranciers bereid zijn om samen te investeren in verdere ontwikkeling, heeft meegespeeld bij de uiteindelijke keuze voor dit systeem.

Naast het KlantContactSysteem is tevens een OpenLDAP-koppeling ontwikkeld met de Avaya telefooncentrale. Dit betekent dat in de organisatie gegevens automatisch beschikbaar zijn voor het Telefonisch Informatie Punt. De hele EMAXX-suite (KlantContactSysteem en Midoffice, inclusief zaken en gegevensmagazijn) is beschikbaar voor 1 euro per inwoner. De suite is ontwikkeld met open source componenten, zoals Jboss, Active endpoints, Struts en Apache, voldoet volledig aan open standaarden en opgebouwd uit de volgende componenten:

* KlantContactSysteem: hierin worden alle klantcontacten vastgelegd en activiteiten opgestart;
* Kennissysteem: vraag en antwoord combinaties (VAC), conform de ‘open standaard’ Project Antwoord©. Deze is beschikbaar op het intranet en wordt momenteel getoetst aan de praktijk en daar waar nodig aangevuld;
* Gegevensmakelaar (broker): deze is geïntegreerd in de eMAXX suite. Gegevens- en zakenmagazijn conform een combinatie van Zaaktype Catalogus + van GEMMA en de productencatalogus.

Overgang naar OpenOffice.org en open e-mail
Begin 2010 zijn de eerste serieuze stappen gezet om de mogelijkheden te onderzoeken het bestaande MS Office 2000 en IBM Lotus Domino te vervangen voor Open OpenOffice.org, in combinatie met Zarafa. Woerden was samen met de gemeente Nijmegen en het ministerie van Defensie te gast bij het Octrooicentrum Nederland te Rijswijk om zich te laten informeren over het implementatieproject Open Office. Org, in combinatie met Zarafa. Woerden wil samen met de gemeente Lopik onderzoeken of medio 2010 een overstap op OpenOffice.org (plus Support) en Zarafa kan worden gemaakt.

Woerden is al eerder van e-mailsysteem veranderd: van MS Exchange naar Oracle Collaboration Suite. Toentertijd bleek, na twee jaar gebruik, het Oracle-product niet te voldoen aan de gestelde verwachtingen vanwege het ontbreken van te veel functionaliteiten. Vervolgens is gekozen voor Lotus Domino van IBM. Daar kon men echter niet goed aan wennen. Inmiddels blijkt Microsoft Office 2000 niet meer te voldoen binnen de gewenste ontwikkelingen van de kantoorautomatisering en het zaakgericht werken. Uit een gebruikersonderzoek kwam daarna naar voren dat IBM Lotus Domino laag scoorde op het punt van gebruiksvriendelijkheid en het MS Office 2000 pakket als sterk verouderd werd gekwalificeerd. Het onderzoek naar vervangende producten kwam uit bij Zarafa, in combinatie met OpenOffice.org. Bijkomend voordeel is dat deze producten prijstechnisch veel gunstiger uitvallen.

Webbased documenten genereren
Met de op handen zijnde vervanging van de bestaande MS office 2000 en Lotus Domino bleek het noodzakelijk om de binnen MS Office gebruikte sjablonen te vervangen. In samenwerking met het bedrijf Interaction|next wordt gewerkt aan in Glassfish ontwikkeld webgebaseerde ‘Open’ document generator (Xential) toepassing in een midoffice-omgeving. Het streven is om dit product via internet binnen de huisstijl van de gemeente Woerden in te zetten ten behoeve van het creëren van documenten binnen de gehele organisatie met als doel om vanuit de midoffice zaakgerelateerde documenten op te bouwen en automatisch te archiveren in het document management systeem. Xential maakt het proces onafhankelijk van de tekstverwerker. De (e-)documentgenerator is inclusief het sjabloonbeheer compatibel met Writer van OpenOffice.org en andere documentformaten, en is ontwikkeld conform open standaarden.

Het uitgangspunt is om de huidige MS Word sjablonen te vervangen door Xential. Er wordt momenteel met dit product in een testomgeving proef gedraaid. Bij een geslaagde pilot zal Xential als centrale webgebaseerde document generator worden geïmplementeerd binnen de kantoorautomatisering. Om deze documentgenerator goed in te kunnen zetten zal nog een koppeling tot stand moeten komen tussen Xential en Corsa van BCT. Dan zal moeten blijken of de producten van beide leveranciers naadloos met elkaar integreren.

Het belang van proces en draagvlak
In de afgelopen acht jaar heeft de gemeente Woerden op ICT-gebied een duurzame, dynamische ontwikkeling neergezet. Uiteraard is een enthousiast ICT-team essentieel voor de ontwikkeling naar een meer ‘open’ ICT-huishouding. Voor een succesvolle ontwikkellijn, die na zo veel jaar nog steeds doorgaat, is echter meer nodig. Het kan niet zonder een goede verankering op cruciale plaatsen in de organisatie. De ontwikkeling vraagt steeds weer voldoende steun om van de ene ontwikkelstap naar de volgende te kunnen gaan. Daarbij is het proces eigenlijk belangrijker dan de techniek. Ontwikkelprocessen hebben succes als er voldoende draagvlak bestaat. Bij bestuur en strategisch management, maar ook op tactisch niveau bij de uitvoerders. Een ontwikkeling waar alleen een wethouder, en misschien de gemeentesecretaris enthousiast over zijn, heeft op de lange duur geen toekomst als het operationele niveau er niets in ziet. Andersom lukt het ook niet als alleen enkele medewerkers enthousiast zijn en dat enthousiasme niet door iemand op een hoger management niveau wordt gedeeld.

De positie van Hans Harskamp als coördinator ICT is voor de ontwikkeling binnen de gemeente Woerden een belangrijke factor. Aan de ene kant een positie waarin hij een centrale rol speelt in het te ontwikkelen ICT-beleid. Aan de andere kant een leidinggevende positie ten opzichte van de uitvoering. Alle kans om in deze rol te zorgen voor voldoende draagvlak en enthousiasme voor het ontwikkelde ICT-beleid en de uitvoering daarvan.

Harskamp beaamt dat voor de ontwikkeling in Woerden de opstelling van de directie en het College van B&W belangrijk is geweest. Hij kreeg de ruimte om de ICT door te ontwikkelen, zolang de bedrijfsvoering maar optimaal zou blijven functioneren. “Ik kreeg als voorwaarde mee dat alles moest leiden tot een efficiëntere bedrijfsvoering. Daarmee is destijds mandaat gegeven om op ICT-gebied ook andere dan de gebruikelijke gesloten oplossingen voorkeur te geven”, benadrukt Harskamp, die van die ruimte ook dankbaar gebruik heeft gemaakt.

Open source ontwikkelingen Woerden

2002
Eerst vervanging van proxy-server van Microsoft. Reden: de server was erg instabiel geworden. Vervangen door open source alternatief: Squid op een Linux-server. Bleek een uiterst betrouwbare combinatie te zijn. Daarmee eerste stap gezet in open source ontwikkeling. Veranderingen in licentieprogrammering van Microsoft leidde tot aanzienlijke kostenverhoging voor de gemeente. Ook onvrede over updatebeleid waardoor ongewenste migratie en updates plaatsvonden. Besluit Woerden om niet meer in nieuwe Microsoft-producten te investeren.

2003
Front-end ontwikkeling: vervanging 350 werkstations door thin clients: Wyse met een op OpenBSD gebaseerd besturingssysteem. Niet alleen veel goedkoper, maar maakte ook plaatsonafhankelijk werken mogelijk. Medewerkers hebben van deze overgang nauwelijks iets gemerkt: kregen het vertrouwde Windows 2000 desktop. Woerden een van de eerste gemeente die aldus de medewerkers ook kon voorzien van een thuiswerkplek. Tokens ten behoeve van telewerken, gebaseerd op open source software, geïntroduceerd. Windows 2000 server in combinatie met Microsoft Office 2000 blijft in gebruik.

2004
Vervanging fileservers waarop de bestanden centraal worden opgeslagen.

2005
Geautomatiseerde migratie van de Microsoft Active Directory naar de open source server Samba/Linux-server. Vervanging Microsoft Active Directory door een Open – LDAP/Linux server + domain controlling. Heldere rechtenstructuur Samba/Linux biedt. Toekennen rechten is minder flexibel. Daardoor moet er meer worden nagedacht over toekenning autorisaties. Ook werd er voor de groupware Oracle Collaboration Suite (OCS) gekozen voor Linux als onderliggende besturingssysteem. Oracle volledig support op Linux. Voordeel is dat de kwaliteit van de informatiebeveiliging sterk is toegenomen.

Nagenoeg de gehele back-end ICT-infrastructuur werd naar open source software gemigreerd. Ook website vervangen door een open source alternatief: Apache/Linux. Overgang naar Content Management Systeem gebaseerd op open standaarden en een open source database (PostgresSQL).

2007
Vervanging aantal Redhat servers door Linux en bestaande Oracle databaseservers gemigreerd naar open source software van SUSE Linux. Gebruik thin clients maakte het mogelijk om voor Lopik de 125 werkplekken in beheer te nemen. Daartoe in Woerden een Shared Service Center (SSC) ontstaan. In totaal 600 werkstations in beheer en dat levert geen zware beheerlast op. Via OpenLDAP goede instrumenten (onder meer Topdesk) inzetbaar om op een methodische manier ICT-beheer uit te voeren. Oracle Colaboration Suite werd vervangen door Lotus Domino.

2009
Intranetserver ingericht met open source Apache op Linux. 80 Procent van de Linux servers zijn overgezet van SUSE en Red Hat naar Debian en Ubuntu. Twee systeembeheerders studeren af voor de LPI 2 certificering.

2010
Van Open Source tools ‘TAR’, ‘Dump&Restore’ naar de Open Source Enterprise back-up oplossing Bacula. Na de overgang van de decentrale opslag, op onze samba fileserver, naar een centrale opslag, op de nieuwe Netapp FAS 2050 apparatuur en van tapestreamer naar een Virtual tape library deduplicatie apparaat, werden we geconfronteerd met de beperkingen van onze back-up strategie.

In de oude situatie konden we met de open source tools tar, dump en restore de volledige back-up zonder dure third party software op een veilige manier opslaan en archiveren op tapes. De extreme data groei en de vraag naar hogere beschikbaarheid van de systemen heeft ons er toe bewogen om naar een centrale opslag oplossing te gaan. Dit heeft er helaas voor gezorgd dat de back-up strategie niet meer voldeed.

Binnen het ‘open source’ assortiment werd gekozen voor Bacula. Het pakket Bacula kent twee versies te weten: Bacula 5 (community versie) en Bacula 2.6 (Enterprise editie). Woerden koos voor Bacula 5 (community versie) omdat zij zelf over voldoende kennis beschikt om de oplossing te kunnen beheren. Bacula 2.6 Enterprise biedt, tegen betaling, ondersteuning. Op dit moment back-uppen we ruim 1 TB (1024 GB) aan data. Bacula heeft daarvoor een MySQL database met catalogus, waardoor snel de juiste bestanden te vinden zijn en van virtuele tape terug te halen. De retentie van de back-ups is ook sterk verbeterd. Voorheen bewaarden we drie dagen op de disk van de back-upserver voor snelle restore.

Nu wij Bacula in combinatie met een virtual tape library hebben geïmplementeerd, streven wij naar ‘maand back-ups’ en een volledige maand aan ‘dag back-ups’. Conclusie : een ‘open source’ Enterprise level back-up oplossing tegen minimale investering, verhoogde beschikbaarheid van de back-ups en tijdwinst voor beheerders.

1ste kwartaal 2010
Implementatie van de voornamelijk Overgang naar nieuw open source systeem voor mid- en frontoffice. Er zijn 4 Ubuntu servers ingericht voor de EMAXX suite.

3de en 4de kwartaal 2010
Woerden wil eind 2010, samen met Lopik, de overstap maken naar OpenOffice.org (plus Support) en Zarafa.

Advertenties

Algemene info fietsnavigatie

1 Algemeen

Terugkijkend op mijn ervaringen van de afgelopen 6 jaar kwam ik tot de conclusie dat er maar weinig systemen en software in de markt bestaand die de wensen van de fietsende (en wandelende) hobbyisten volledig invullen. Uiteraard zijn er perfecte navigatiesystemen te koop van fabrikanten als Garmin etc. Dit zijn dan ook specifiek voor het “open veld” ontwikkelde systemen die zondermeer in staat zijn om op een voortreffelijke wijze je al navigerend door het landschap te loodsen. Zelf begon ik in 2002 met zo’n echte Garmin E-map. Ik wilde echter meer. Mijn wens was een “universeel apparaat” die zowel in het dagelijks leven, in de auto als recreatief in het weekend te gebruiken is. En dat alles ok nog eens tegen een betaalbare prijs, zodat deze oplossing binnen “ieders” portemonnee past. Hier zit hem nu net de kneep. Je koopt dan GEEN “standalone” apparaat, maar komt al snel uit op een universele keuze als: een PDA, smartfone of mobiele telefoon. Deze drie werelden gaan steeds meer in elkaar over. Kleur, toutchscreen en besturingssystemen zijn (nagenoeg) open standaard en iedere softwarebouwer kan naar hartelust ontwikkelen. Nog leuker is als zij dit doen voor een betaalbare prijs en volgen een “super gebruikersvriendelijk” protocol. Om die reden schreef ik mijn ervaringen eens op in een soort programma van eisen, in de hoop dat de software ontwikkelaars van deze wereld er oren naar hebben en ook een voor fietsend en wandelend Nederland gaan ontwikkelen. Op dit moment vinden wij de TomToms’s, Navigon’s en Igo’s, Mio’s etc. van deze wereld al heel normaal. Ook bedrijven als VDO Dayton buigen hun markt om vanut de auto naar mobiele systemen. Helaas is het kaartmteriaal en de begeleiding nog steeds veel te veel afgestemd op de automobilist en “vallen” de B.wegen en de fietspaden door de vrije natuur nog steeds van de kaart.

Er bestaat dus een sterke vraag naar navigatiesystemen die ook werken buiten de wegen. Er is op dit moment een groeiende markt van navigatiesystemen die als uitgangspunt een passieve gebruiker van navigatie voorziet. De gebruiker hoeft alleen het vertrek en bestemmingspunt in te voeren en de navigatiesoftware berekent de route. Voorafgaande aan die routeberekening wordt de gebruiker nog in de gelegenheid gesteld om extra randvoorwaarden toe te voegen aan het reisplan zoals:

  • snelste en kortste route;
  • voetganger, fiets, auto;
  • Points Of Interest (POI’s)
  • tussenstops(via)
  • vastleggen van nieuwe- en inlezen van bestaande routes;

De software berekent hierna volledig automatisch de route, zonder dat de gebruiker hier verder nog invloed op heeft. Standaard gaat de genoemde software uit van gemotoriseerd verkeer, waardoor bij voorkeur gebruik wordt gemaakt van auto(snel)wegen. Onverharde wegen worden hierdoor bij voorbaat uitgesloten als mogelijkheden tenzij je de software dusdanig voorinstalleert dat de snelheden tot minimale waarden worden teruggebracht. Zo “denkt”de software dat het om een “niet” gemotoriseerde gebruiker gaat, waardoor deze automatisch de auto(snel)wegen vermijdt bij de berekening van het te volgen reisplan.

Tot op heden blijken al deze navigatie systemen, zoals de Tomtom’s, Navigon’s, Medion’s etc. niet is staat om de meer eisende gebruiker van dienst te zijn als deze buiten de autowegen wil navigeren. Deze recreatieve gebruikers moeten naast hun autonavigatiesysteem uitwijken naar een extra GPS navigatiesysteem van producenten als: Magellan en Garmin. Daar komt nog bij dat de bestaande “auto georiënteerde” navigatiesystemen vaak niet geschikt zijn om in combinatie met een fiets te gebruiken. De apparatuur kan gewoon niet blootgesteld worden aan bizarre weersomstandigheden en is vaak niet bestand tegen schokken.

Wat de recreatieve GPS navigatiegebruiker zoekt is eigenlijk een klein en handzaam navigatiesysteem dat op eenvoudige manier te (de)monteren is op de fiets en eventueel in de auto. Deze recreant wil GPS tochten in kunnen lezen of zelf vast kunnen leggen,

midden in de natuur, ver weg van de bewoonde wereld zonder dat hij/zij bordjes hoeft te volgen die de weg wijzen.

2 Doelgroep

Met de wetenschap van bovenstaande uitkomst kan worden gesteld dat er een grote groep van potentiële navigerende recreanten bestaat die nog niet kunnen beschikken over de juiste navigatie apparatuur en software. Op dit moment kan worden gesteld dat er wel navigatie systemen beschikbar zijn voor “outdoor recreëren” maar dat de gebruiker dan vaak uit moet wijken naar “speciale navigatieapparatuur” waarbij een gezonde dosis van kennis vereist is. Ook lokt de prijsstelling vaak deze doelgroep niet tot aanschaf, omdat deze navigatie apparatuur vaak prijzig is. De tijd is dus rijp om op zoek te gaan naar een eenvoudig alternatief waarbij de wereld die GPS navigatie heet opengaat voor iedereen. Jong en oud moet zich kunnen vinden in een simpel apparaat met weinig toetsers en bellen, waarbij het uitwisselen van informatie, zoals gereden bijv. via internet beschikbaar gestelde fiets en wandel routes op simpele wijze ingelezen kan worden. Na het aanzetten van het GPS recreatie navigatiesysteem, moet de gebruiker op eenvoudige wijze een keuze kunnen maken uit de beschikbare routes. Vervolgens moet het GPS recreatie navigatie systeem de gebruiker, vanuit welke plaats dan ook, automatisch naar het dichts bijzijnde startpunt loodsen. Op de plaats aangekomen hoeft de gebruiker alleen nog maar de aanwijzingen, gesproken of via het display, te volgen om de route uit te rijden.

3 Software

De software zal in eerste instantie uit moeten gaan van een passief gebruik van navigatiemogelijkheden en de eenvoud van bediening moet daarbij “centraal” staan.

Passief wil in deze zeggen dat de gebruiker bepaald welke route hij of zij gaat volgen en niet de software. Uitgangspunt moet zijn dat de gebruiker zelf kan bepalen welk weggetje deze uitstippelt over de heide, zonder dat de navigatie software probeert een “bekende” weg te zoeken. Deze “automatische, magnetische” mogelijkheid moet aan en uit gezet kunnen worden opdat de gebruiker in geval van nood wel terug gebracht kan worden naar “bekende locaties”.

Zo is de “kortste weg” terug naar het startpunt een absolute must om af te kunnen wijken van de vooringestelde route. Zo kan de gebruiker in geval van een noodsituatie binnen “no time” terug keren naar bijv. de auto zonder dat deze verdwaald.

3.1 Waar zal de software aan moeten voldoen:

  • eenvoudige menustructuur;
  • eenvoudig instellen van plaats auto (vertrekpunt);
  • aanduiding met behulp van pijlen en kaartweergave met realistische beelden van knooppunten of
  • navigatie via pijlen en/of gesproken tekst;
  • eenvoudige mogelijkheid tot invoeren achteraf van route wijziging dmv bijv. sneltoetsen en woordaanvulling.
  • veel mogelijkheden voor het instellen van persoonlijke voorkeur (bijv. 3-D weergave, snelheidsweergave, kompas, hoogte enz.).
  • routeplanning met mogelijkheid voor onbeperkt aantal tussenstops.
  • mogelijkheid tot zelf samenstellen van toeristische routes;
  • routes op kunnen slaan her(haald )gebruik.
  • exacte positiebepaling om bij afwijken van uitgestippelde route automatisch weer terug te keren op de oorspronkelijke route;
  • tussentijdse afstand/tijd berekening geschatte aankomst.
  • mogelijkheid tot weergave POI (Points Of Interest)
  • opslag en inlezen van Open standaard formaten zoals: XML, ASCI, WGS-84, Grauβ-Krűger.
  • directe ondersteuning voor het downloaden van waypoints en events voor de meest gangbare GPS-ontvangers
  • simulatiescherm voor het geven van het beeld dat zichtbaar zal zijn na het uploaden van de waypoints en de events
  • het markeren van speciale plaatsen op de kaart en deze vervolgens voorzien van commentaar.
  • het aanmaken van eigen tracks en deze vervolgens uploaden naar de ontvanger
  • beschikbaar voor zowel PDA, smartphone als laptop;
  • nederlands gesproken routebegeleiding;

4 Hardware

De behuizing van het GPS recreatie navigatiesysteem zal zo klein mogelijk moeten zijn, opdat deze op eenvoudige manier op een stuur van een (brom)fiets kan worden gemonteerd of in de hand kan worden meegenomen tijdens een wandeling.

4.1 De volgende criteria zijn van belang:

  • (spat)water dicht;
  • goed bereikbare knoppen die eenvoudige bediening toelaat;
  • stevige behuizing;
  • goed zichtbaar display (ook bij sterk zonlicht);
  • mogelijkheid tot achtergrondverlichting;
  • SD slot of andere opslag mogelijkheid;
  • externe communicatie poort t.b.v. uitwisseling met computer;
  • snelsluiting t.b.v. op en afnemen van de behuizing vanaf een fietsstuur;
  • instelbaar volume voor luidspreker;
  • verwisselbare, duurzame oplaadbare accu c.q. batterij;
  • standaard diverse bevestigingsaccessoires voor zowel motor-, brom-, snor-, race-, tour- c.q standaard fiets en uiteraard voor in de auto.

Het is al weer een tijdje geleden dat ik de column schreef m.b.t. het verslag van de EGEM masterclass in combinatie met de paarse krokodil. In die tijd is er ontzettend veel gebeurd op het gebied van Elektronische dienstverlening.

Ballenbak en routeplanner:

Door EGEM werd de ballenbak in combinatie met de Egem routeplanner geïntroduceerd. Een handig stukje gereedschap, waarmee je, ook voor de digibeet, overzichtelijk weer kunt geven wat er allemaal op ons als gemeente afkomt. Een handige toevoeging op de routeplanner was de optie waar je als gemeente zelf je eigen projecten in beeld kon brengen, naast de overheidsprojecten. Deze combinatie maakte het kleurenpalet compleet. Voor onze gemeente vertaalde zich dat tot 80 grote en kleinere projecten, die wij in een tijdbestek van 3 jaar zouden moeten verwerken. Uit deze projecten vertaalden wij 35 naar E-dienstverlening, met als speerpunt een zeer korte doorlooptijd. Met een kleine groep mensen pakten wij deze lijst aan en probeerden snel het “laag hangende fruit” te oogsten. Deze projecten hadden veel impact op de elektronische dienstverlening en dit vertaalde zich rechtstreeks naar een nieuw in te richten internetsite(  http://www.woerden.nl ). Vol overtuiging gingen wij aan de slag en nu ruim een jaar later plukken wij er onze vruchten van. De jaarlijkse continue monitor van http://www.advies.overheid.nl/continu/gemeente/ vertaalde onze inspanning de afgelopen drie jaar naar  een 1e plaats in haar categorie gemeente tot 50.000 inwoners en plaatste ons 3 jaar op rij in de top 3  op het landelijke podium. Nu deze plaats nog vast zien te houden, want achter de schermen draait de informatiemachine op volle toeren.

Centrifugale krachten binnen het gemeentelijk ICT:

Tijdens het schrijven van dit artikel speelde ik met de gedachte dat de werking van een wasmachine en haar centrifugale krachten als metafoor zich vlekkeloos liet vertalen naar de situatie waarin wij als gemeenten verkeren.

Zo is een wasmachine opgebouwd uit techniek en programmering.

Het apparaat wordt gebouwd, onderhouden en bediend door mensen.

  • Lees: Ontwikkelaar, softwareleverancier, gemeente en burgers/instellingen.

Hoe wij de machine bedienen bepalen wij als klant en eigenaar van het apparaat zelf.
Wij kunnen zelf kiezen hoe wij onze was het liefst draaien.

  • Lees: Eigen invulling aan benodigde investeringen, inzet personeel, nut en noodzaak

Zo kunnen wij zaken als: vulgewicht, samenstelling wasgoed, programmering en gebruik van waspoeders en –verzachter zelf invullen.

  • Lees: Toepassing van hardware, software, inzet externe diensten.

Wij eisen echter één gezamenlijk eindproduct t.w. schone was die binnen de korte tijd op zo energiezuinig mogelijke manier de machine uitkomt.

Juist hier zit hem de kneep vertaald naar onze gemeentelijke informatiehuishouding. .

De mens:
De informatievoorziening moet zo eenvoudig zijn dat iedere klant er gebruik van kan maken meerdere kanalen. Het bedieningsgemak van deze informatiemachine moet dus van een “zeer” hoog niveau zijn en moet het liefst 24*7 beschikbaar zijn. Gezien de diversiteit van systemen en toepassingen wordt er veel gevraagd van degene die deze producten moeten maken c.q onderhouden. Helaas beschikken de meeste gemeenten niet over een informatiearchitect, die de combinatie van informatiemanagement en beschikbare  ICT toepassingen op goed kan doorgronden, met elkaar in verband kan brengen en vervolgens naadloos aan kan sluiten op de gewenste informatievraag.

Consultancy

Ook hier worden wij gemeenten natuurlijk op onze wenken bediend. Wij laten ons adviseren door de consultancy bureaus van deze wereld en proberen die kennis in onze plaatselijke architecturen in te passen. Als het een beetje mee zit mogen wij ons bij laten staan door de inhuur van een “betaalbare” specialist, die ons plaatje vertaalt naar een Programma Van Eisen. Dit PVE wordt vervolgens weer ingevuld door een toepassing van onze gemeentelijke software leveranciers “et voila”, de cirkel is rond. Met een beetje geluk hebben wij “het systeem” dat ons een stapje dichter bij het gewenste resultaat brengt.

Samenwerkingsverbanden:

Dan zijn er nog de samenwerkingsverbanden als: DIMpact, GOVunited en ANDESsen. Zij hebben echt het beste met ons voor, maar hebben onvoldoende oog voor het feit dat wij als gemeenten de bomen door het bos niet meer zien. Daarnaast is, voor een doorsnee gemeente, nauwelijks een inschatting te maken wat de consequenties zijn voor de toekomst. Ook de hoogte van de inleggelden en onduidelijke toekomstige financieringen is een moeilijk te nemen hobbel. Het merendeel van de gemeenten zien dit soort gemeenschappelijke aanbestedingen als “ver van hun bed show”, omdat er vaak investeringen voor in de toekomst mee gepaard gaan die lastig inpasbaar zijn in de gemeentebegrotingen. Helaas worstelt een groot deel van de gemeenten nog om hun eigen bestaansrecht en zijn de financiën hard nodig om het eigen hoofd boven water te houden.

Zo blijven vaak vragen onbeantwoord zoals: “Hoe houd ik deze informatie systemen in de Lucht ?. Hoe kom ik aan gekwalificeerd personeel dat bij onze budgetten past ?.

De techniek:
Afhankelijk van de inhoud van onze portemonnee kunnen wij als gemeenten, computersystemen en software in huis halen die ons ondersteunen bij onze dankbare taak. Grotere gemeenten hebben vaak een groter besteedbaar budget en kunnen zich veroorloven om een “A” merk te kopen. Zij kunnen vaak over voldoende budget beschikken om “externen” de zaak goed te laten implementeren. Ook hebben deze grotere gemeenten vaak hun werkprocessen goed in kaart gebracht, waardoor de techniek efficiënter ingeregeld kan worden. Kleinere gemeenten daarin tegen hebben een kleine beurs en zullen het met veel minder moeten doen. Dit heeft helaas vaak tot gevolg dat de kwaliteit ook eerder achterblijft en er vaak zaken dubbel worden ingericht.

De programmering:
Zoals bij de aankoop van een wasmachine geld, vaak is bewezen, dat de duurdere “A” merken langer hun werk doen. De te gebruiken programma’s en onderdelen zijn zorgvuldig uitgekozen en door de beste ontwikkelaars tot een goed eind product in elkaar gestoken. Alle programma’s werken goed samen en zijn zo doorontwikkeld dat zij het beste eindresultaat leveren.

Dit vertaald zich naar de gemeentelijke informatievoorziening.

Adviesbureau’s

Advies bureau’s groeien als paddestoelen uit de grond en de consultant’s staan met hun adviezen klaar om ons te helpen met onze rol als informatiemakelaars.
Ook hier geld vaak de gouden regel: “hoe meer beschikbare middelen, des te hoger gekwalificeerdere kennis en ondersteuning”.Jammer dat wij te weinig profiteren van de kennis die er binnen onze gemeente aanwezig is. Helaas levert een extern bureau vaak in een korte tijd een rapportage op die vaak erg algemeen is en al meerdere malen bij vele gemeenten is verkocht. De achterblijvende vakspecialisten moeten daar dan chocolade van maken, hetgeen dan vaak toch niet toe te passen valt in de praktijk.

Ondersteuning vanuit ICTU etc.

Gelukkig snelt de overheid ons nu ook te hulp om deze moeilijke klus te klaren. Er is geen uniform recept en centrale regie is ver te zoeken. Politiek Den Haag kan nauwelijks zelf de touwtjes op tijd aan elkaar knopen.

Eerst Egem, nu omgedoopt in KING komt ons te hulp met het klaren van de vele moeilijke klussen zoals het stroomlijnen van onze basisgegevens.

Helaas blijkt in de praktijk dat de “informatiemachine” nooit stabiel lijkt te centrifugeren. De trommel wordt vaak te vol geladen. Tijdens de werking van het programma wordt en vaak weer wat bij gepropt, waardoor de trommel in onbalans raakt.

BurgerServiceNummer:

Neem nu de invoering van het BurgerServiceNummer(BSN).  Eerst stond dit fenomeen op de “hotlist” maar de programmering bleef achter. Nadat de kans van slagen van het BSN was opgegeven gaf de eerste kamer op 10 juli 2007 alsnog groen licht voor de invoering hiervan. Vanaf dat moment restte er nog maar drie maanden tijd om de vele programma’s opnieuw te inventariseren en uit te rusten met dit nieuwe nummer. Het is natuurlijk een belangrijke stap en bittere noodzaak om personen in onze informatiehuishouding eenvoudig te kunnen identificeren met een “wettelijk verplicht” nummer. Door toepassing van dit nummer, als persoonlijke “sleutel” tot informatie, wordt er weer een mijlpaal gezet bij het stroomlijnen van de basisgegevens.

Waar het allemaal begon:  OverheidsLoket 2000
Dit “stroomlijnen” lag al vanaf het programma OL2000, welke tussen 1996 en 2002 hard werkte aan dit ideale beeld om alle overheidsloketten samen te laten werken en om de overheid vraaggerichter haar diensten te laten aanbieden. In die periode leefde de één-loketgedachte al en waren er vier belangrijke speerpunten waaronder programma OL 2000 haar doelstellingen probeerde te halen, t.w.: vraagoriëntatie, samenwerking in publieke dienstverlening, Integrale dienstverlening en betere inzet van ICT.

Autonome softwareleveranciers:

Helaas kan ik uit ervaring spreken dat er in die tijd aan een groot aantal randvoorwaarde niet kon worden voldaan. Zo werkte het “hulpmiddel ICT” totaal nog niet en waren koppelingen van bestanden vrijwel onmogelijk. Ook was “de markt” er in het geheel nog niet klaar voor. Bedrijven als Centric en Pink Roccade waren zelf nog aan het pionieren, laat staan dat wij als gemeenten dit mooie doel konden verwezenlijken. Het was absoluut geen onwil, maar kennis en ervaring ontbrak. Alleen enkele 100.000+ gemeenten sorteerden voor op deze ontwikkeling en ontwikkelde een eigen I-visie.

Cursus I-visie

In 2001, op het moment dat de hele wereld wankelde “911” volgde ik een I-visie cursus bij de Informatiewerkplaats van de gemeente Den Haag  Hier werd al serieus over de toekomstige ontwikkelingen gesproken, zoals het gebruik van “digitale kluisjes”, persoonlijke chipcards met medische informatie etc.

Eerste Informatiebeleidsplan voor Woerden MET I-visie:

Vol goede moed probeerde ik de opgedane kennis in de praktijk te vertalen naar een nieuw informatiebeleidsplan voor de gemeente Woerden. Zo sprak ik over het investeren in “kennismanagement” , het schrijven van werkprocessen en vertaalde mijn visie naar een stappenplan. Toen dit plan in de woerdense gemeenteraad gepresenteerd zou gaan worden bleek dit echter nog niet aan te sluiten bij het gedachte patroon van onze gemeente in 2002. Het plan werd als niet realistisch van de hand gedaan en belandde in de ijskast.

De visie van 2002 bleek te kloppen met de praktijk van 2006:

Toen ik dit plan in 2006 nog eens onder het stof vandaan haalde constateerde ik met enige genoegdoening dat er veel van mijn visie naar de werkelijkheid was vertaald.

Dan het gemeentelijke Internet en intranet. Iedereen begon driftig te bouwen aan “iets” wat deze vraag in moet vullen. De landelijke overheid verwachtte van gemeenten dat zij minimaal 64% van de papieren informatie elektronisch beschikbaar stelde aan de burgers via internet. Dit resulteerde vaak in statische, gescande, niet doorzoekbare elektronische documenten dat al snel het imago van :” de omgevallen boekenkast “kreeg i.p.v. een eenvoudig doorzoekbare gemeentelijke encyclopedie. November 2004 lanceerde de Tweede Kamer het Actieprogramma Andere Overheid, waarin een 64-tal projecten werden benoemd.

Rol EGEM:

Egem heeft deze projecten als hulpmiddel voor gemeenten vertaald naar een z.g. routeplanner, waarin de samenhang en volgtijdelijkheid op eenvoudige wijze in kaart wordt gebracht.

Programma Andere Overheid
Tijdens het schrijven van deze column in december 2007 moeten wij, als gemeenten, nog steeds onze “eigen programmering” aanpassen aan die van de landelijke overheid. Gelukkig is de vrijblijvendheid van het stroomlijnen van de basisgegevens er behoorlijk af en wordt de invoer hiervan onderbouwd door wetgeving. De “verplichte ingangsdata” zetten de nodige druk op de ketel en bespoedigd de invoering van o.a., Modernisering GBA (MGba), Basis Adressen en Gebouwen (BAG), Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO),Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen (WKPB), BurgerServiceNummer (BSN), etc.

I-tsunami aan projecten:

De impact van de vele projecten(I-tsunami) is vooral te horen bij kleine gemeenten. Vaak wordt de ICT “toko” hier gerund door slecht enkele mensen en kunnen zij met moeite tijd vrijmaken voor extra vernieuwingen. Ook het verzamelen van de benodigde kennis blijft vaak achter i.v.m. het draaiend houden van de gemeentelijke “winkel”  Zij zien wel degelijk het “nut en noodzaak” in van het stroomlijning van de basisgegevens.

Kantelen van bestaande ICT bedrijfsinformatiearcitectuur

Daarnaast worden zij ook voortdurend geconfronteerd door o.a. de leveranciers om voorzichtig te denken aan ontwikkelingen als een Service Oriented Architecture (SOA) met een heuse Front- Mid- en Backoffice. Zo komen er terminologie als gegevensmakelaar (broker), gegevens- en zakenmagazijn, document management systemen en soms zelfs een KlantContactCentrum voor, waardoor de bomen door het bos niet meer worden gezien.

De overheid ziet onze gemeenten graag doorontwikkelen naar het portaal van de overheid, volgens het “No wrong door” principe. Dit gaat dus nooit lukken zonder een goede informatiearchitectuur, waarbij alle benodigde informatie op een eenvoudige manier beschikbaar komt voor onze klanten. Daar zijn dan ook direct mensen voor nodig die niet als “techneut” maar als informatie architect in de schoenen van de klant kunnen staan. Helaas zijn er maar weinig gemeenten die zo’n specialist “vrij” kunnen maken voor deze klus en wordt het er vaak bijgedaan door een Coördinator I&A. Deze heeft zijn handen vol aan het doorvoeren van de “verplichte nummers” die de politiek en de organisatie hen heeft opgedragen. Zo hebben wij als gemeente de verplichting om onze informatie architectuur, processen en systemen zodanig aan te passen dat wij onze authentieke basisregistraties zo verwerken dat zij eenmalig verwerkt worden en beschikbaar komen voor meervoudig gebruik. Dat vergt veel extra inspanning van veel mensen binnen de gehele gemeentelijke organisatie en er is kennis, inspanning en geld voor nodig om deze klus te klaren .

Ondersteuning Egem-I:

Gelukkig heeft Den Haag geld vrijgemaakt om ons als gemeenten te ondersteunen bij deze klus. Via Egem is het mogelijk om het specialisme van een Egem-I adviseur te gebruiken bij het klaren van de klus.
Nadat onze gemeente zich voor deze ondersteuning had aangemeld bij EGEM werd vrij snel daarna een z.g. ICT quickscan uitgevoerd. Aan de hand van deze uitslag werd een passende propositie opgesteld. Met deze propositie konden wij als gemeente keuze maken uit een lijst met Egem-I adviseurs. Nadat de keuze was bepaald werden al snel de eerste stappen gezet die voor onze gemeente noodzakelijk waren om een goede invulling te geven aan onze wettelijke verplichtingen.

Ketensimulatie:
Het werken in een informatieketen kwam ook uitgebreid aanbod. Door zowel leden van de directie, het management als collega’s in onze informatie keten werd deelgenomen aan een z.g. keten simulatie Basisregistraties. In dit “rollenspel” wordt gebruik gemaakt van simulatiesoftware, waarbij iedere deelnemer ingedeeld wordt bij een van de keten partners (Burgerzaken. Sociale Zaken, Woningbouw, Brandweer, Politie etc.) Iedere deelnemer kan op die manier precies volgen hoe sterk of hoe zwak een schakel in het werken binnen een keten verband kan zijn. Voor velen werd deze simulatie als een “eye opener” ervaren.

We zijn gelukkig op de goede weg, maar moeten uitkijken dat de dirigent niet te ver voor zijn orkest uitloopt.

Kennissessies:
Gelukkig kunnen wij ons als gemeenten ook laten informeren via kennis sessies, waarbij wij ons gesteund kunnen voelen bij de zoektocht naar oplossingen voor onze kernproblemen. Zo zoeken wij allemaal naar oplossingen om de enorme digitaliseringsdrang in het gareel te houden. Nadat wij de oude tekstverwerkers over boord hadden gezet en gebruik gingen van toepassingen zoals Word, Excel etc. werd het mogelijk om in zeer korte tijd, op eenvoudig wijze, een enorme berg digitale documenten te produceren, Toen ook E-mail binnen onze kantoorautomatisering beschikbaar kwam was de “digitale puinhoop” compleet. Nu geeft het ons “kopzorgen”, omdat wij allemaal in staat zijn om ongecontroleerd mondiaal zaken kunnen doen, zonder dat DIV hier weet van heeft. De tijd dat elk briefje via een enveloppe het gemeentehuis verliet is al jaren achter ons. Aan de ene kant natuurlijk een briljante ontwikkeling, maar tegelijkertijd een nog grotere chaotische puinhoop van zwervende elektronische documenten en digitale post = e-mails(75% ). Over de samenhang nog maar niet te spreken. De ontwikkelingen gaan zo snel dat de vakmensen van postregistratie en archivering, c.q. Documentaire Informatie Voorziening, het nog nauwelijks kunnen volgen. Vaak bestaat de afdeling DIV binnen een gemeente uit vakkundig opgeleide mensen die hun vak verstaan op het gebied van archivering en registratie. Helaas bezorgt deze snelle ontwikkeling een extra zware druk op de schouders van deze mensen en vergt het een enorm aanpassingsvermogen van deze vakgroep. Zo moeten de DIV’ers zich plotseling in vier werelden verplaatsen t.w. hun vertrouwde Record Management Wereld, waarin volgens strakke wetgeving en regels wordt aangegeven “hoe te handelen met documenten en dossiers” en de zeer actuele zaken als:”document-, zaken- en kennismanagement. Ook moeten zij het “oude denkpatroon” loslaten om een document pas dan de status ‘digitaal beschikbaar’ te geven als alle handtekeningen, parafen en stempels zijn geplaatst. Immers, volgens deze denkwijze zal een DIV’er het document dan pas gaan scannen, aan het einde van het proces, als hij/zij het in analoge vorm op zou bergen in een papieren dossier. Pas dan ontstaat het complete digitale dossier en wordt het beschikbaar gesteld aan de organisatie.
Deze manier van denken en werken wordt ook wel getypeerd met de uitdrukking: “Generatie Einstein” denken. Wij moeten als gemeente juist meegroeien met de realiteit en inzien dat de huidige generatie gebruik maakt van communicatiekanalen en informatie uitwisseling die meestal geheel digitaal verloopt. Wij zullen ons als gemeente dus snel aan moeten passen aan deze ontwikkelingen willen wij in staat zijn om het “erfgoed” op een juiste wijze te kunnen bewaren. Uiteraard moeten wij de “Einstein Generatie” niet uit het oog verliezen en daar waar nodig de helpende hand bieden.
Gelukkig worden wij gesteund door specialisten op dit gebied die ons helpen bij het maken van onze keuzes. Zo ook met de invulling van onze rol bij het verwerken van digitale documenten en de daarbij behorende processen.

 

Van koude naar warme dossiers
De dag na het vertrek van de Spaanse “goed heiligman”, trakteerde prof. dr.ir. Wouter J.Keller zijn 160 deelnemers, (100 gemeentelijke vertegenwoordigers) op de resultaten van het vergelijkend onderzoek naar gemeentelijk document management en workflow oplossingen. Vanuit het auditorium van de Vrije Universiteit in Amsterdam, begon Keller zijn seminar met een openingsspeech waarin hij direct aangaf dat hij de geplande tijd hard nodig had om het bomvolle programma door te werken.

Onderzoek gemeentelijke document management en workflow oplossingen:
In het testlab van Keller werden door 8 leveranciers complete DMS oplossingen ingericht c.q. ter beschikking gesteld. Deze werden uitgebreid getest en beoordeeld door een ter zake kundige specialisten, die hun bevindingen vertaalden naar z.g. dambord rapportages. De bevindingen werden vervolgens door een stuurgroep(EGEM, Breda, Den Haag, Maastricht en Utrecht) getoetst.
Keller wist de onderzoeksresultaten op een boeiende wijze over te brengen op zijn publiek. Hij wisselde zijn kennis blokken af met twee ingelaste reclameboodschappen van de acht deelnemende leveranciers. Deze kregen elk 15 minuten spreektijd om hun producten in een vogelvlucht te presenteren.

De kennis sessies gaven inzicht over o.a. de volgende aspecten: scannen, registratie, eforms/email, warm archief: workflow, versies, zaken magazijn, koud archief: classificatie, bewaren, vernietigen, output: navigeren, zoeken, print/reports, extra’s: web CMS, portal, RIS/BIS, beveiliging: authenticatie, rechten/rollen, audits en zaken als functioneel/technische architectuur, gebruikers interviews, vergelijkend onderzoek leveranciers en kosten (incl. implementatie).

Iedere deelnemer kreeg een praktisch boekwerk waarin de bevindingen werden samengevat. De onderzoeksresultaten kunnen gebruikt worden bij de keuze van een toekomstige implementatie of aanpassing aan de huidige informatie architectuur. Keller gaf als visie boodschap mee dat wij “dik” moesten gaan denken, daar waar het gaat in het doorontwikkelen van een Mid Office. Hij gaf daarbij specifiek aan dat wij niet moesten denken aan technische hype’s als NORA’s en ESB’s maar vooral moesten doorontwikkelen naar “simpele” generieke applicaties-, gegevens- en proces architecturen, waarbij hij de slogan bezigde: “keep it simple ! Grote visie, kleine stapjes”.

Mark van de Broek van Egem vulde Keller enkele malen aan en gaf aan dat wij vooral niet op regie vanuit Den Haag moesten wachten, maar vooral zelf aan de slag moesten gaan.

Aan het einde van de dag had ik het gevoel dat de informatie nuttig was en ik voelde mij gesteund in door mij eerder gedane conclusies. Helaas realiseer ik mij maar al te goed dat mijn I-visie als Coördinator ICT van onze gemeente niet altijd wordt gedeeld door de visie vakafdelingen. Vaak denken zij nog verkokerd en in sommige gevallen zelf met zonder dat zij zelf erg hebben in hun “Einstein denken”. Zij zien hun werkvoorraad en verplichtingen en gunnen zich vaak niet de ruimte“ om eens bij de buren te kijken.
Ik huldig het standpunt dat wij, als gemeente, alle klantvragen op een uniforme manier pas kunnen afhandelen op het moment dat wij onze werkprocessen volledig aanpassen vanaf de Frontoffice(klant) via de midoffice naar de backoffice.

Het Nationaal Uitvoerings Programma (NUP):

Commissie Wallage zette de zaak eens keurig netjes op een rij voor de route die uiteindelijk zou moeten leiden naar een goed functioneren (e) dienstverlening. Het Nationaal Urgentie Programma, de titel die de eerste versie meekreeg klonk kennelijk te heftig en werd omgedoopt in het Nationaal Uitvoerings Programma (NUP). Dit programma maakte het duidelijk dat het noodzakelijk was om prioritering aan te brengen in de vele projecten die als ballen uit de lucht kwamen vallen binnen gemeenteland.

Het was inmiddels duidelijk geworden dat de beleidsmakers ICT, coördinatoren en politicie niet in staat waren om al jonglerend de juiste ballen op te vangen en in prioriteit weg te spelen. De Egem-I teams zorgde voor structuur en de gemeenten die zich bij lieten staan door een e-adviseur van Egem konden gestructureerd realisatieplan, waarin een groot aantal projecten volg ordelijk in de tijd werden gezet en gelabeld werden met een financieel prijskaartje. Deze aanpak maakte het mogelijk om appelen met appelen en peren met peren te vergelijken.
De uitkomst van de vele realisatieplannen gaf inzicht in de (on)mogelijkheden van de vele projecten en de daarbij al dan niet begrootte financiën en tijdslijn. Het uiteindelijke meesterwerk gaf inzicht aan het bestuur en zorgde voor handvatten om de noodzakelijke tijd en middelen inzichtelijk te maken voor het bestuur. In 2009 werd voor de laatste keer ondersteuning gegeven door Egem. Een addendum op het vastgestelde realisatieplan, completeerde de projectenbundel met de laatst actuele projecten conform de formule, tijd, geld en inzet van recources.

Bedrijfsinformatiearchitectuur, bittere noodzaak:


 

Een ding werd duidelijk. Een goede coördinatie, het inrichten van een bij de gemeentelijke organisatie passende bedrijfsinformatiearchitectuur was onontbeerlijk. Alleen het inzichtelijk maken en afstemmen van het bestaande ICT landschap maakt het mogelijk om aan de klantvraag te voldoen. Gemeenten zijn van oudsher vakinhoudelijk georganiseerd, maar over de afdelingen heen is de uitwisseling van juiste en tijdige informatie nog steeds een “mission impossible”.
Eigenlijk kampen alle gemeenten met hetzelfde probleem. Hoe krijgen wij de organisatie afgestemd op de klantvraag en kunnen wij de informatiestromen dusdanig behe(e)r(s)en dat wij op eenduidige wijze communiceren en uitwisselen via alle, door de klant gewenste kanalen. (fysiek loket,telefoon,internet,intranet,brief,e-mail enz.)

Een goed ingerichte Bedrijfsinformatiearchitectuur, waarbij alle benodigde gereedschappen op juiste wijze worden ingezet maakt het mogelijk om dit nobele doel te bereiken.
Handvatten zijn o.a.: Nederlandse Overheids Referentie Architectuur(NORA), Gemma, Best practices etc. Een juiste mix gebaseerd op open standaarden, met gebruikmaking van best of breed open- en closed source toepassingen is het mogelijk om heel ver te komen.
Daarnaast blijft de ontkokering van de traditionele organisatie nog steeds de grootste uitdaging. Zowel de processen als de rollen kunnen vaak op eenvoudige wijze worden ingepast in de Bedrijfsinformatiearchitectuur. De uidaging zit hem echter in het reorganiseren van de bestaande organisatie, waarbij deze bedrijfsinformatiearchitectuur met de daarbij behorende bedrijfsprocessen naadloos aan zullen moeten sluiten op de organisatie.
Pas wanneer de organisatie beseft, vaak gedreven door een extra duwtje in de rug, dat de klant (die zij zelf intern ook zijn) er alleen beter van wordt, als de mens naar het proces kantelt, dan is er kans op een succesvolle (e)dienstverlening.

Naast de navigatie op mijn fiets heb ik er ook een sport van gemaakt om in mijn nieuw aangeschafte Lexus IS 250 op zoek te gaan naar een “Lexus exotische” Navigatieoplossing. Lexus Nederland leverde voor mij nieuwe aanwinst alleen een optie pakket. Een optie pakket is opzichzelf niet verkeerd, maar wel als je diep in je buidel moet tasten. Bij Lexus moest je helaas ruim € 5000,- meer neertellen om in je auto te kunnen navigeren.
Helaas kon bruin dat niet trekken.
Een TomTom op de voorruit was geen optie voor mij en gaten boren in het nieuwe dashboard nog minder. Dus was er weer een creatieve uitdaging.

De zoektocht bracht mij bij de VDO oplossing. Een professioneel navigatiesysteem, dat standaard vaak alleen te vinden is in Duitse automerken.
Ik besloot marktplaats af te speuren en vond eerst een PC5500. Na enige ervaring ZONDER TMS besloot ik verder te zoeken en vond de VDO PC 5700 PRO. Grafisch niet de Tomtom, Navigon of Igo, maar verder OK!.


File informatie, Flitsinfo en POI’s werken als de beste en mijn hele gezin kan met dit hoogstandje van bedieningsgemak omgaan.

Nu nog het boor en voorruit “plak” probleem oplossen. Ik ging op zoek op internet en vond vele oplossingen via een externe spiegelmonitor. Had echter wel een VDO monitor interface nodig om mijn externe monitor te verwezelijken.

Via marktplaats en de VDO navigatie site “www.navigatiehelpsite.nl” vond ik de oplossing. De Conexx IF-5500 (www.conexx.de) vulde mijn missende schakel passend in. Deze interface vervulde de rol als intermediair tussen de VDO PC5700PRO en een externe spiegel monitor met standaard composite (cinch) ingang perfect en maakte het plaatje compleet.

Via Ebay slaagde ik er in om probleemloos aan diverse samples te komen. In mijn nieuwe Lexus heb ik een mooie spiegel gemonteerd met een 5,2″ TFT die tevens is voorzien van een tweede AV kanaal t.b.v. mijn achteruitrij camera. In de spiegel is tevens een superkwaliteit BT handsfree voorziening aanwezig, die probleemloos connect met verschillende telefoons. Het belangrijkste is natuurlijk het beeld. De beeldkwaliteit is gewoon top en super rustig. In mijn dashboardkastje heb ik de PC5700PRO gebouwd. De rest is kinderspel 1 enkele kabel gaat naar de composite uitgang van de Connexx IF5500 met een superstrak beeld als gevolg. Niks mis mee en tegen een super betaalbare prijs nl: De spiegel kost niet meer dan een kale parrot handsfree set.
Nog geen 100 euro. Helaas wel eigen import, dus niet te koop in de winkel om de hoek. 3 knoppen op de spiegel verzorgen de totale telefoonbediening. Netjes bovenop de spiegel is de bediening t.b.v. aan en uit, kanaalselectie, volume, contrast, Tint en kleur. De spiegel heeft een geheugen en komt altijd terug in de laatste stand. Dus ik hoef alleen maar even OK in te drukken via de AB op mijn stuur om netjes de VDO op te starten. De spiegel, spiegelt verder zoals het hoort en heeft antiverblinden glas. Het display is mooi groot. Iedereen die in mij auto stapt gaat er standaard vanuit dat het navigatiesysteem af fabriek is geleverd. De afmetingen zijn net zo groot als mijn standaard Lexus spiegel en wordt er gewoon overheen geklikt. Al met al een prima vervanger voor de dure MM2100, die een prijskaartje van € 420,- kent en slechts een schermpje van 4,2″ levert.

1: Eerst importeerde ik een 5,3″ dashboard spiegel. Geen schroeven, maar toch geen succes. Beeldkwaliteit was top.
2: Hierna een 4,2″ Pyle. Deze had inderdaad een trillend schermpje en zag er niet uit. Ik stuurde deze terug naar USA en vernam dat de leverancier failliet was gegaan.
3: Vervolgens een 7″ BT spiegel. Perfect beel, maar bleek na twee maanden gebruik toch wel aan de grote kant. Ontnam teveel zicht.
4: Als laatste de bovengenoemde 5,3″. Deze is top, Mooi beeld, goede instelmogelijkheden en een mooie uitstraling.

5: Ik heb nu nog een 4,2″ spiegel in de pipeline. Heb hoge verwachtingen, omdat deze ook een BT installatie aan board heeft met nummerweergave en twee AV kanalen. Het mooiste is dat deze de standaard spiegel geheel vervangt en universeel in vele auto’s pas.

Als er prijs op wordt gesteld kom ik op deze ervaringen terug.

Uiteraard heb ik de foto’s bijgevoegd.

image004.jpgOtterbox Amerika heeft, sinds mijn laatste review, behoorlijk haar nek uitgestoken om de opgedane ideeën uit te werken in een nieuw “kant en klaar” product.

Zonder handigheid met boor en vijl en bereikbaar voor iedereen.

De nieuwe creatie van Otterbox, de Armor 3600.

De mail tussen mij en Otterbox stond niet stil. Wat mij opviel is dat die Amerikanen als een soort familie samenwerken. De mailtjes tussen Curt, Doug, Stephen en mij m.b.t. het uitwisselen van ideeën en ervaringen vanuit de praktijk,gingen over en weer en vonden hun weerga in de nieuwe:. . . . . . . .

36004luik.jpg

Ik vond het direct een juweeltje. Het was net of dat ik een ontwikkelaar, vanuit mijn uit de hand gelopen hobby, aan kon sturen en dat mijn ideeën werkelijkheid werden. Bijna alle ervaringen kwamen terug in dit nieuwe product. Het leukste van dit alles was dat ik als eerste, al rijdend door ons landje mocht ervaren, hoe dit nieuwe product in de praktijk functioneert.

Mijn project bestaat echter niet alleen uit het doorontwikkelen van een oplossing van een weerbestendige behuizing op het stuur van mijn fiets. Ook is de gebruikte hardware en navigatie software een belangrijk onderdeel van mijn experiment.

Ik ben immers op zoek naar een naadloze aansluiting met mijn hobby, als pocket pc gebruiker, in combinatie met mogelijkheid om gebruik te maken van de moderne technieken zoals GPS navigatie, in combinatie met recreatieve toepassing op de fiets in de natuur.

Het lijkt mij dan ook erg leuk om die drie eenheid: pocket pc , navigatie en fiets te delen met soortgenoten. Wat is er leuker om jou vastgelegde route te delen met andere fiets fanaten. (wandelaars, mountainbikers of ander bikers)

Na de afgelopen twee reviews ben ik op zoek gegaan naar andere hardware.

Mijn Ipaq 3870 met Haicom GPS en Accu sleave liet mij toch te vaak in de steek. Niet dat de producten individueel onjuist functioneerden, maar vanwege de totale indrukken.

Vooral op die momenten dat ik mijn pocket PC’tje met navigatie het hardste nodig had, namelijk aan het einde van de dag. Op de moment dat de tijd of the “human resources” ons in de steek lieten, was de vraag om de “korste route” naar de auto een must !!!!

Mijn vrouw riep dan vaak: “Hans, geef LAURA (de vrouwelijke stem van TOMTOM Navigator) de kortste route naar de auto maar op ????

Dat zijn nu juist de leukste momenten om je pocket-pc met navigatie in te zetten. En juist op die momenten ging het vaak fout. BATTERIE LOW gaf direct discussie.

Daar is gelukkig verandering in gekomen. Mijn oude navigatieset verruilde ik in voor een

image008.png

Fujitsu Siemens LOOX 600 in combinatie met TomTom Navigator2 en de Compact Flash Rikaline 6020. Deze Low Power GPS van Rikaline voorspelde een energieverbruik van < 29mA. De ervaringen met de Haicom CF302 leerde mij, dat deze ontvanger prima functioneert in combinatie met “external power”, maar het toch wel snel af laat weten bij het gebruik van mijn kostbare (mobiele) accu.

Helaas bood mijn oude Armor 2600 behuizing van Otterbox niet langer meer geschikt voor de nieuw aangeschafte LOOX 600 in combinatie met de Rikaline 6020 GPS.

loox.jpgHet was wederom tijd de gereedschappen uit de kast te halen voor het maken van de nodige modificaties. Het uiteindelijke resultaat was een mooi setje, maar nog steeds niet perfect om te gebruiken in ons toch wel natte klimaatje. De eerste indrukken met de nieuwe LOOX met CF Rikaline 6020 waren indrukwekkend. Ik haalde met een volle “standaard” accu, met continue GPS gebruik gewoon ruim 4 uur probleemloos fietsen. Dit was ongeveer de tijd die ik haalde met mijn oude IPAQ met extra accu en Haicom GPS. Toch kon ik niet leven met die ruim vier uur fietsen. Dat was nu eenmaal niet genoeg voor een beetje fietstocht. Ruim acht uur was mijn streven. De keuze was dus simpel. Uitbreiden met een extra accu was gewoon de oplossing.

De zoekmachine op internet bracht mij tot een extra accu als toegevoegde accessoire. Over de grens kocht ik mooi afgewerkte extra accu, met een capaciteit van 1400 mAh, met snelsluiting. Met beide accu’s vol geladen kon de test beginnen.

Het resultaat was verbluffend. !!!! De beide accu’s hielden het langer vol dan onze inspiratie om verder te fietsen. Een dag van acht uur was dus geen probleem.

Navigerend op de fiets door Rotterdam werd ik overvallen door noodweer. Op de Erasmusbrug (De Zwaan) vormden grote druppels regenwater zich tot een heuse plas op de plastic folie van de Armor 2600. Dit dunne vliesje had tot taak om mijn kostbare Ipaq te beschermen tegen de boze buitenwereld die vocht heet.

Gelukkig bleef mij het noodlot bespaard en mijn “fiets navigatie setje” bleef ongedeerd.

Na deze ervaring besloot ik weer achter mijn toetsenbord te duiken. Een klop op de deur van Otterbox in Amerika blies weer nieuw leven in mijn project.

Curt liet mij weten dat het nieuwe prototype klaar was om het daglicht te zien.

De nieuwe Armor 3600 was geboren. Per ommegaand ontving ik de 3600 met een aantal accessoires. Deze jongeste telg van de Otterbox familie zag het daglicht in Nederland en oversteeg mijn stoutste verwachtingen. Ontwikkelaar Doug had het klaargespeeld om alle ideeën uit te werken in die nieuwe box. Een ware multimedia toepassing die het mogelijk maakt om je Pocket-PC op vele wijze “beschermd”op te bergen.

De nieuwe Armor 3600

Aan alles was gedacht. De nieuwe Armor 3600 was voorzien van:

    4luik3600.jpg

    • Een beugeltje met klittenband voor fixatie bij gebruik in de hand.
    • 4 schroefpunten waarmee de box beter bestand is tegen diefstal.Een bevestiging voor op het stuur met de code naam “Cateye mounting systeem”

    • Aan de onderzijde een waterdichte doorvoer voor kabeltjes t.b.v. bijv. externe voeding of GPS muis.

    • Aan de bovenzijde een verwijderbare doorvoer voor externe kaarten of het gebruik van een doorzichtige behuizing met codenaam “POD”
    image022.png

    Het totale accessoires pakket.

    Ook een nekkoord ontbreekt niet aan de uitmonstering. Ideaal voor de wandelaar of op momenten dat je even je handen vrij wilt hebben.

De praktijktest.
De Armor 3600 bleek zo algemeen te zijn ontwikkeld, dat de Fujitsu Siemens Loox 600 met Rikaline 6020 GPS ontvanger probleemloos in de standaard behuizing van de Armor 3600 past.3600-9.jpg

Ook was nagedacht over de wijze waarop de behuizing is opgebouwd.
De 3600 lijkt net op een mossel. Hij bestaat uit twee schelpen die naadloos in elkaar passen.
Vier stevige klemmen zorgen ervoor dat de behuizing waterdicht sluit.
Ook was er oog voor kleine details.
De jongste telg is voor- zien van een eenvoudig opgang systeem van klittenband, dat het mogelijk maakt om vrijwel elk type Pocket PC te fixeren achter het venster in de behuizing. Ook is er ruimte genoeg voor een CF GPS.

De Armor 3600 is voorzien van een rubber O-ring met een flexibel transparante folie die de Pocket PC beschermt tegen de invloeden van de boze buitenwereld.

9.jpgEen nieuwtje is de opklapbare, transparante klep. Ideaal !

Deze klep maakt het mogelijk om het scherm tijdens het fietsen goed af te schermen. Door het openen van de transparante klep kun je probleemloos toegang krijgen tot het scherm. De toepassing van deze transparante klep deed mij direct denken aan het opvullen van het gemis van mijn regenachtige ervaring op de Erasmusbrug te Rotterdam. De nieuwe klep geeft zonder problemen “spatwater” bescherming voor je pocket pc.

Conclusie:
De jongste telg van Otterbox, de Armor 3600, is een stap in de goede richting van recreërend Nederland. Met deze oplossing is het mogelijk om al navigerend met pocket pc en GPS de wereld te verkennen. De Armor 3600 heeft een brug geslagen tussen professioneel en recreatief gebruik. De vele accessoires maken het mogelijk om je pocket pc op vele manieren in te zetten en biedt de juiste bescherming op elke plaats. Het deed mij in ieder geval goed, dat het bedrijf Otterbox open stond voor mijn ideeën.

Naar mijn bescheiden mening leverde deze “joint venture” een mooie oplossing voor de pocket pc in combinatie met een GPS etc. op het stuur, in de hand of om de nek of in de lucht.

In ieder geval biedt de box bewegingsvrijheid en de nodige bescherming van de kostbare pocket pc.

Navigatiesoftware voor recreatieve doeleinden:
Voor wat betreft de Navigatie op de fiets rest nog de juiste oplossing.
TomTom en Navman stelden zich al positief op met betrekking tot input van ervaringen en eventuele wensen.
Mogelijk dat navigatie softwareontwikkelaars ook oog gaan krijgen voor de recreërende en navigerende pocket pc gebruiker. Mijn wens is nog steeds om “de standaard navigatie software oplossing te vinden” waarvan iedereen op eenvoudige wijze gebruik kan maken.
Navman kondigde in ieder geval navigatie software aan voor recreatieve doeleinden. Ik hoop deze software nog eens te testen in de praktijk.

Oterbox is er in ieder geval in geslaagd om een “standaard”oplossing te bieden voor fiets, moutainbike en motorfiets. De eerste indrukken zijn goed.
Met enkele kleine modificaties mag de Armor 3600 zich waar gaan maken in de praktijk.
De box biedt voldoende bescherming tegen weersinvloeden. Het “Cateye Mounting system” biedt een behoorlijke schokvrije bevestiging op het stuur van een fiets, mountain bike of motorfiets.

De Armor 3600 is op solide wijze bevestigd op het stuur en laat zich in een handomdraai verwijderen.

Kort nadat mijn vierde review, via mijn toetsenbord het internet weer eens verrijkte met een nieuw stukje proza over navigatie op de fiets, werd ik aangenaam verrast door een trouwe lezer. Zoals regelmatig gebeurd, tippen lezers mij voor nieuwe producten of “andere” navigatie methoden. Vaak gaat dit dan over “speciaal” voor navigatie ontwikkelde totaal oplossingen, die nu eenmaal niet binnen mijn “scope” vallen. Ik ben nu eenmaal die “goudzoeker”, die na mijn eerste fiets navigatie avontuur in 2002 met Tomtom en een standaard Compaq PDA de wijde wereld in reed, juist nadat ik afscheid had genomen van de Garmin E-map.
1.jpg
Salamandergps, navigatie software van Nederlandse bodem voor de fietser, wandelaar en varende medemens.

Het is al bijna een jaar geleden dat ik werd getipt door één van de lezers van mijn reviews met de mededeling dat ik maar eens een kijkje moest nemen op de website van http://www.top2move.nl .Op deze website werd een geheel nieuw navigatieproduct van nederlandse bodem geïntroduceerd dat het mogelijk maakte om ook buiten de wegen via kadastraal kaart materiaal te navigeren. Ik besloot natuurlijk direct een kijkje te nemen en hoopte een antwoord te vinden op alle wensen m.b.t. Recreatief fietsend, wandelen en varend Nederland. De eerste indrukken waren goed, dus ik besloot ook direct een mailtje naar de webmaster te sturen m.b.t. het reviewen van de nieuwe software.

Kort nadat ik een mail’tje stuurde, werd ik teruggebeld door Marco(één van de twee ontwikkelaars) met de boodschap: “Alles wat in de advertentie staat klopt !!! Wij zijn het product nog volop aan het doorontwikkelen, maar u kunt het al testen.” Marco stelde een ontmoeting voor en wilde graag met zijn compagnon tekst en uitleg geven. Het verrassende was dat het ontwikkelduo het ideale doel nastreefde om software te ontwikkelen dat nu juist specifiek geschikt moest zijn voor “off road” gebruik. Ik had al eerder een programmaatje van eisen geschreven en stelde dit ter beschikking van het duo. Ik kreeg een betaversie mee en stelde de nieuwe software bloot aan een praktijktest. Hier werd al snel duidelijk dat de bedienknoppen nu niet bepaald geschikt waren om onderweg op eenvoudige wijze van functies te wisselen. Ook moest ik enorm wennen aan het beschikbare kaartmateriaal van het kadaster.

De eerste indrukken van de bètaversie van SalamanderGPS(toen nog onder de naam Top2move)

Daarnaast moest ik nog een ander hobbeltje nemen. De navigatiesoftware 2.jpg werkte namelijk niet op mijn, onder Windows mobile draaiende, MDA smartphone en bleek alleen maar beschikbaar voor toestellen die onder het besturingssysteem Symbian draaien. Navraag bij Marco leerde dat zij daar bewust voor hadden gekozen, omdat volgens Gartner nu eenmaal ruim 76% van de mobiele telefoons(hun doelgroep) voorzien is van dit besturingssysteem. Helaas moest ik tijdens de eerste rit ook onderkennen dat ik behoorlijk moest wennen aan het “kleine” kleurenschermpje van de meegeleverde Nokia. Ik was immers de wat grotere schermen van de door mij geteste “Windows mobile” gerelateerde smartphones/PDA’s gewend. Ik gaf mijn ervaringen door en kreeg een Sony-Ericcson P910i met aanraakscherm opgestuurd. Dit gaf een enorme verbetering, maar toch leerde de praktijk dat er nog wel het één en ander verbeterd kon worden.

De eerste ervaringen met SalamanderGPS met de (nu optionele) Kadastrale kaarten:

In de eerste versies waren er alleen kadastrale kaarten beschikbaar voor het navigatiesysteem.

Dat was even wennen, moest ik bekennen. De software is NIET geschikt voor autoroutering, omdat er geen achterliggende database beschikbaar is die automatische navigatie mogelijk maakt. Dus het ff invoeren van plaats/straatnaam/postcode A: naar plaats/straat/postcode B: en hierna luisteren naar sprekende Truus is er NIET bij.

3.jpgDat geeft een heel andere “look en feel” als je gewend bent te fietsen met kaarten van Teleatlas, Navteq etc. te navigeren. Wat mij wel meteen opviel was het feit dat de kaarten heel gedetailleerd informatie weergeven. Een andere ervaring is, dat ik eindelijk een bospad op kon rijden zonder dat ik al fietsend van de kaart verdween. In mijn eerdere reviews schreef ik wel eens dat ik historie op de kaart aan het maken was.

Nu, op die kadastrale kaarten constateerde ik dat er geen geheimen waren in de “vrije natuur”

Voor het eerst reed ik over een fietspad door een weiland, die nu eens normaal terug te vinden was op de kaart. Sterker nog !!! Ik kon de trip gewoon vastleggen, zonder dat de navigatie een “eigen” wil toonde door links en rechts over te springen naar bestaande wegen. Gewoon het kruimeltjes spoor dat ik “echt” achter mij liet met de keuze om zelf in te stellen met welke frequentie het kruimeltje vanuit mijn fietstas op de door mij afgelegde weg viel. Dan nog de mogelijkheid om tussentijd waypoints met tekst op te slaan tijdens de route. Gewoon even aangeven waar je een lekker kop koffie kunt drinken of een hapje kunt eten.

Zo worden er op de kadastrale kaarten GEEN of nauwelijks straatnamen weergegeven, wat ik toch wel als hinderlijk ervaarde bij een trip via knooppunten. Voor de rest was het een hele verbetering t.o.v. de Tomtom’s, Navigons, IGO’s enz. die ik in mijn eerdere reviews via mijn stuur zag passeren.

Toen ik mijn eerste ervaringen evalueerde stelde Marco dat de software wel compleet was, maar dat ik nog niet met het eindresultaat had rondgefietst. Hij stelde mij voor om o.a. mijn bevindingen te verwerken in een nieuwe update.

Medio februari dit jaar kreeg ik een geheel nieuwe versie van top2move te zien en de naam SalamanderGPS was geboren. Niet alleen de grafische weergave, door gebruik te maken van grote iconen, was enorm in het voordeel aangepast, maar ook het schakelen tussen de verschillende functie was enorm verbeterd. Ook het “standaard” gebruikte kaartmateriaal van Teleatlas, gaf ineens veel meer informatie prijs m.b.t. straatnamen etc, zoals de veel op de markt voorkomende (auto)navigatiesystemen.

Beschikbaar komen van SalamanderGPS voor iedereen.

Het duurde helaas even om het totale SalamanderGPS pakket productierijp te maken, maar gelukkig ontving ik eind april het bericht dat het beschikbaar was voor iedereen.

Begin mei ontving ik een DVD, is een groenkleurig doosje, getooid met een wereldbol en groene salamander. Op de DVD trof ik de basissoftware van SalamanderGPS, met daarbij het nieuwe kaartmateriaal van Teleatlas.

Helaas werkte het weer niet erg mee en toen het eenmaal beter werd zat ik midden in een keukenverbouwing en had daardoor weinig tijd om het pakket te testen.

Nu, begin augustus 2007, lijkt een jongens droom toch uit te gaan komen. Gewoon een telefoon/PDA = “smartphone” met standaard navigatie software met zeer complete Tele Atlas kaarten van de BeNeLux.

Dit basispakket is voor iedereen te koop via www.salamandergps.net, voor € 79,95. Naast het basis pakket is ook het kaartenset van het kadaster leverbaar. Deze kaarten geven de omgeving ZEER gedetailleerd weer en kosten € 174,95. Voor € 99,95 worden ook waterkaarten aangeboden voor de watersportliefhebbers.

Opmerkingen als: “Volgens uw reviews zijn de huidige Tomtom’s en Navigons het “net” nog niet !!!…… Dat heb ik dus ook ondervonden.!!!!! ……..Kent u al software die wel aan onze criteria voldoet ??”

Helaas moest ik steeds verwijzen naar oplossingen van Garmin of Ozi-explorer achtige toepassingen. . Daar lijkt dus nu een einde aan te komen. !!!!!!

Na twee jaar trouwe dienst moest ik de BT Nemerex GPS verruilen voor de Holux GR-240:

4.jpgNa een dagje rondhobbelen over de mooie paden van het National Park de Loonse en de Drunense duinen, bleek mij oude trouwe Nemerix BT GPS mij niet langer ter wille te zijn. De GPS was helemaal de weg kwijt met als gevolg een nieuwe investering. Al speurend over internet kwam ik bij de jongste telg van Holux, nl. de GR-240 slimline GPS. Dit bijzonder stijlvolle Holux GR-240 Bluetooth GPS Receiver’tje is nauwelijks groter dan een penlight-batterij en is daardoor een lust voor het oog. Hij koppelt makkelijk en is supergevoelig voor de “mindere” GPS signalen tussen bomen en hoge gebouwen. Precies wat ik dus zocht. Direct maar besteld en “tuuttuut”, de volgende dag al in huis

De Otterbox Heavy Armor 1900 biedt plaats voor de gehele navigatieset:

Nieuwe ronde, nieuwe kansen dus. Tijd voor een geheel nieuw verhaal, met wat later bleek, een ideale, waterdichte, behuizing van Otterbox. De oude trouwe Armor 1900 bleek wederom fantastisch inzetbaar en biedt nu plaats voor zowel de smartfone als de mini Holux GR-240 GPS ontvanger(rond de € 110,-). Gevolg van al deze investeringen is dat ik de zomer afsluit met een totaal nieuwe uitrusting, nl. fiets(Sparta-ION M-gear met extension pack)/ GPS navigatiesysteem( Sony Ericsson i910 smartphone + Holux GR-240 slim gps). Een prettige bijkomstigheid is dat de Holux slimline GPS nog eens probleemloos in de transparante, nog “vrije” ruimte, van de Armor 1900 te passen met als gevolg dat ik eindelijk alles in een waterdichte behuizing kon stoppen. In de oude situatie, de combinatie met de MDA-smartphone en de Nemerix BT-GPS moest deze met klittenband buiten de otterbox worden geplaatst(zie 1e fotoreeks, foto 2006)

De nieuwe SalamanderGPS navigatie software:

Zodra je in beweging komt, beweegt de kaart met je mee op het beeldscherm van je mobiele (smart)telefoon. Er wordt een track van de ondernomen route op het scherm uitgezet, zodat je nooit meer kunt verdwalen. Tussentijds kun je zelf ook markeringen via de kaart aanbrengen opdat je bijvoorbeeld je favoriete plekjes vast kunt leggen en eventueel later uit kunt wisselen.

SalamanderGPS is het eerste systeem ter wereld dat gebruik maakt van unieke op TeleAtlas, gebaseerde, high defintion data maps die zorgen voor een zeer scherp en gedetailleerd kaartbeeld op meerdere schaalniveaus. Met een druk op de knop wissel je van een overzichtelijke kaart van schaal 1:250.000 naar een gedetailleerde kaart van schaal 1:10.000.

Routes en Waypoints

Je kunt eenvoudig zelf routes maken door punten op het scherm met elkaar te verbinden. De routes kunnen worden opgeslagen en zijn uitwisselbaar met andere SalamanderGPS systemen. Je markeert op eenvoudige wijze de plaatsen op de kaart, en stuur deze door via SMS om de locatie te tonen. Deze markeringen kunnen worden opgeslagen als waypoints, en kun je eenvoudig uitwisselen.

Online Routeplanner: Googlemaps in combinatie met SalamanderGPS

Ook introduceerde dit nieuwe SalamanderGPS een fantastische optie, waarin het mogelijk wordt gemaakt om je eigen route thuis voor te bereiden binnen een volledig geïntegreerde Google maps. SalamanderGPS Via een Online Routeplanner op de website www.salamandergps.net, is het mogelijk om standaard A naar B routes én toeristische routes te maken en deze routes te delen met andere SalamanderGPS gebruikers. Je kunt hier gewoon routes downloaden en vervolgens laden in je SalamanderGPS software om daarna door de routes heen te navigeren.

Door zelf je routes binnen het online webprogramma in te plannen kun je op eenvoudige wijze je fietsterrein van te voren verkenen. Je kunt dan naar keuze een “kijkje” in de realiteit nemen door gebruik te maken van een duidelijke kaart, als dan niet in combinatie met luchtfoto’s. Zo kun je via een z.g. “helikopterview” eventuele verrassingen voorkomen. Is je route eenmaal uitgestippeld, dan weet je precies hoeveel kilometer je af gaat leggen en kun je de route opslaan voor gebruik in je telefoon.

Handige tip om de niet bewijzerde straat naar straat routes om te zetten in de online webapplicatie.

Iedereen herkent wel, die mooi uitgestippelde route’s die je via de Kerkstraat, rechtdoor naar de Voorstraat, waarna u de derde afslag van de rotonde neemt en vervolgens op het verkeerde bospad beland.

Dit allemaal met een routelijstje in de hand, al fietsend door het land. Je wilt toch graag die route verkennen, maar baalt er toch een beetje van dat je steeds op dat papiertje moet kijken, om niet een afslag te missen, los van het feit dat deze manier van route rijden nu ook niet bepaald bevorderlijk is voor je humeur. Onderweg heb ik mij regelmatig de vraag gesteld, “waarom toch niet gekozen voor een bewegwijzerde route ? “ Nu, Met deze extra optie van SalamanderGPS kun je gewoon thuis de route volledig vanachter je computer voorbereiden. Je zet gewoon de plattegrond met straatnamen, al dan niet in combinatie met de luchtfoto’s, aan en stippel je binnen “no time” de opgegeven route uit. Hierna sla je de route gewoon op je “memory” kaartje en op de algemene SalamanderGPS database op en zet je “op locatie”, je GPS aan. Sterker nog. Als je thuis je smartphone al aanzet, word je door de navigatiepijl automatisch(hemelsbreed) naar de “startlocatie” van je ingeplande route verwezen. Hierbij moet wel even worden opgemerkt dat je uiteraard ook hier niet de beschikking hebt over de begeleiding van “Truus” die je van straat tot straat feilloos naar je startpunt loodst.

5.jpg

6.jpg

Op die manier kon je dus alvast van te voren route uitstippelen, die je daarna in kon laden in je telefoon.

Helaas miste ik nog één, naar mijn mening, belangrijke feature, nl. het inladen van door je zelf vastgelegde route in het websysteem van Salamander GPS, waardoor het nabewerken een stuk simpeler verloopt dan via de Smartphone. Ook mis je hierdoor de mogelijkheid om op eenvoudige manier de door jou gereden routes te delen met anderen. Ik hoop dan ook dat deze Google maps optie nog wordt uitgebreid met deze voor mij onmisbare optie. Op die manier kun je zonder enige moeite heel de wereld voorzien van de mooiste fietsroutes en wordt het GPS fietsen een leuke uitdaging voor iedereen.

Bediening SalamanderGPS op mobiele telefoon via toetsenbord sneltoetsen.

7.jpg

 

 

 

 

 

 

Bediening SalamanderGPS op mobiele telefoon via het aanraakscherm.
82.jpgDe icoontjes van het startmenu zijn goed te bedienen, mits je telefoon natuurlijk over een aanraakscherm beschikt. De begeleidende tekst verraad al welke functie je achter de knop kunt vinden. Eigenlijk navigeer je d.m.v. de logische opbouw van de menu’s vrijwel zonder uitleg door het programma en kan “het kind de was doen. Daarom leek het mij zinvol om gewoon de iconen hieronder het woord maar te laten doen, opdat je zelf aan de hand van de overzichten kennis kunt maken met de geboden mogelijkheden.

 

 

9.jpg

Track speler

Het is mogelijk om ingeladen of zelfgemaakte routes af te spelen met de ingebouwde track speler, om zo de route vooraf te kunnen verkennen. Doordat SalamanderGPS voorzien is van een duidelijk grafisch menu, is het eenvoudig om alle functies te bedienen. Deze functie is ook handig om achteraf terug te kunnen zien waar je allemaal gelopen, gefietst of zelf gevaren hebt.

Eerst even wat uitleg over een aantal schermpjes, aan de hand van onderstaande afbeeldingen:

10.jpg

11.jpg

12.jpg

13.jpg

De praktijktest met Salamander.

(Onderstaand schermpjes kunnen qua layout iets afwijken van de huidig beschikbare versie in Salamander GPS !)

Via onderstaande afbeelding toont van 1 t/m 9 enkele opties m.b.t. de werking van Top2moveTer afsluiting dan alvast “mijn” eerste ervaringen met de SalamanderGPS software. Om mijn indrukken beter over te kunnen brengen heb ik eerst even een schermprint gemaakt, waarop de meeste functies worden weergegeven. Als “testcase” ben ik met de totale nieuwe set een aantal keren op pad geweest om eerst eens even te wennen aan de nieuwe apparatuur en software. Deze uitstapjes gingen niet echt van een leien dakje, omdat ik toch regelmatig mijn vrouw terug moest roepen, omdat ik weer eens iets niet kon vinden. Toch moet ik daarbij bekennen dat alle Nederlandse menu ingangen logisch in elkaar steken en dat het meer aan mijn ongeduld lag dan aan het product. Uiteindelijk begon alles toch naar het zin te werken en bleek ik in staat om een kruimeltjes spoor vast te leggen. Om mijn ervaringen, via deze review goed over te kunnen brengen besloot ik een “mini”tripje te voet te maken.

14.jpg

Met de Sony Ericcson P910i en BT-GPS in de hand liep ik een rondje door de wijk met het volgende resultaat:

Het gele lijntje (nummertje – 7) op de bovenstaande afbeelding is het “opgeslagen” kruimelspoortje(track) die ik vast liet leggen tijdens een eerste rondje wandelen. Teruggekomen op het vertrekpunt (het rode pijltje in het midden) heb ik de “mini trip” opgeslagen.

Toen de proef op de som. Ik haalde het opgeslagen tripje opnieuw op vanaf het geheugenkaartje. Het lege kaartje werd keurig gevuld met de “oude” trip. Vervolgens selecteerde ik in het menu de optie volgen en kreeg extra informatie in het beeld t.w. De totale tripinformatie in de linker bovenhoek(nummertje -1). In de linker onderhoek is de tekst “GPS”(nummertje -2) zichtbaar. Deze geeft de status van de functionele kant van mijn GPS ontvanger aan doormiddel van kleurwisseling.

Naast deze tekst is een kadertje zichtbaar die de totale af te leggen afstand/tijd weergeeft, en de afstand in meters(23m) tot de eerstvolgende afslag. De corresponderende “grote pijl” met de afstand in meters( nummertje – 6) houdt mij op de hoogte wanneer ik van richting moet gaan veranderen met uiteraard de juiste richtingsindicatie. Naast deze pijl kan ik ook mijn “mini pijltje” op de kaart volgen. Deze laat een rood (nummertje -8) kruimeltjesspoor achter. Uiteraard wil ik echt weten of alles goed werkt en besloot lekker eigenwijs de gele route te verlaten. De ultieme test, waar de eerder door mij geteste Tomtom’s en Navigon’s mij gedesillusioneerd achterlieten was het “niet geregistreerde” bruggetje over het slootje in de wijk. Op de kaart van Top2move bleek deze brug ook niet te bestaan. De eerdere navigatiepakketten “weigerden” om de “trip door de poort” vast te leggen en lieten mij “later” gewoon omrijden via de voor die pakketten “bekende” wegen. SalamanderGPS slaagde met vlag en wimpel en legde de route gewoon vast. Het pijltje ( nummertje – 6) begon mij koortsachtig te melden dat ik van mijn eerstvolgende “trippunt” verwijderde. Uiteraard liet het “nieuwe”rode kruimeltjesspoor hetzelfde zien. Ik ging dus willens en wetens verkeerd maar behaalde mijn resultaat n.l.: ook deze route kon ik (na deze opgeslagen te hebben) probleemloos volgen. SalamanderGPS is op dit punt dus geslaagd voor de test en legde de route vast is een klein, universele uitwisselbaar .PLT bestandje volgens een uitwisselbaar OziExplorer Track Point File WGS 84 format.

Conclusie:

De volledigheid biedt mij nog wel om even te melden dat dit nog maar een greep is uit de beschikbare mogelijkheden. De ontwikkelaars zijn steeds ervan uitgegaan om juist voor de recreërende navioloog een aantrekkelijk gereedschap te ontwikkelen. Nu, mijn eerste ervaringen zijn, dat zij aardig goed op weg zijn, al moet “mij” van het hart dat er hier en daar nog wel wat verbeteringen op z’n plaats zouden kunnen zijn, waardoor de navigatie software nog gebruiksvriendelijker zou kunnen worden.

De prijs:

Ja, de portemonnaie wil natuurlijk ook wat. Toen ik verder bladerde op de site werd ik verrast door de lage prijs voor dit nieuwe product. Voor slechts € 79,95 heb je het basis pakket met de officiële wegenkaarten van de Benelux.

High definition’ kaarten

De kaarten van SalamanderGPS ondersteunen het gebruik op meerdere schaalniveaus t.w. schaal 1:250.000 en een gedetailleerde kaart van schaal 1:10.000. De kaarten worden mooi scherp en gedetailleerd weergegeven en zijn gebaseerd op kaartinformatie van TeleAtlas.
SalamanderGPS

Als je met SalamanderGPS op pad gaat, ontdekt u plekken die u anders nooit zou vinden. Nooit meer verdwalen dankzij de ingebouwde trackopname en positieherkenning. Je kunt je eigen routes maken, opnemen en uitwisselen met andere Salamander gebruikers via een SMS bericht of online. volledig support . Dan te bedenken dat daar nog een smartphone en een BT-GPS ontvanger als extra investering boven op komt. Ervan uitgaande dat de doelgroep al een smartfone heeft(bij elk abonnement zit wel een passend toestel) komt hier altijd nog een BT-GPS ontvanger bovenop van minimaal € 70,-.

Resumerend het vergelijk m.b.t. het voor de SalamanderGPS beschikbare kaartmateriaal:

De Tele Atlas kaarten, welke standaard in het basis pakket van SalamanderGPS worden meegeleverd, geven minder detail. Desalniettemin zijn deze kaarten zeer goed te gebruiken en zeker zeer geschikt om “standaard” fiets of wandel tochten te maken.

Daar waar het gaat om de “vrije natuur” maar ook “binnen de bebouwde kom” wordt elk straatje, huisje en grasperkje nauwgezet weergegeven. Zo vindt je ook de verschillende begroeiing, zoals boomgaarden, weilanden loofbossen etc. op de kaarten terug.

Onverwacht werd ik geprikkeld door een mailtje van de redactie van www.fietsen.123.nl

De inhoud van dit e-mailtje, het testen van een nieuw navigatiesysteem van Mio, was zo uitdagend dat ik besloot hierop in te gaan. Een ding was pijnlijk. Ik moest afwijken van een door mij eerder ingenomen standpunt namelijk:

“het zoeken naar een “multifunctionele” en “simpele” navigatie oplossing voor op de fiets dat voor iedereen toegankelijk is en gebruik maakt van “open standaarden” zodat het uitwisselen van GPS tracks voor iedereen beschikbaar komt net als in de auto.”

Anders gezegd:
(stap 1) Je koopt een standaard PDA, (stap 2) voorziet deze van standaard navigatie software, (stap 3) download een fietsroute via internet, (stap 4) plaats een kabeltje tussen je PDA en de PC, (stap 5) laadt de fietsroute in het geheugen van je PDA en (stap 6) navigeren maar !!! ( en visa versa !!!! )

Het feit dat Tomtom mij te kennen heeft gegeven, dat zij op korte termijn de door mij geopperde wens, om binnen hun Tomtom navigator 5 software “het vrij programmeren van navigatiepunten, op de kaart buiten de wegen, in een reisplan” niet zou gaan vervullen, maakte het mij eenvoudiger om op het aanbod van Mio Technologie in te gaan.

Ingezonden stukje van een lezer:

Voordat ik verder ga met het beschrijven van mijn ervaringen met de beide Mio’s wil ik toch nog even een heel interessante tip van een van de lezers kwijt. Wekelijks krijg ik wel vragen van nieuwe fiets navilogen die graag ervaringen willen delen. Deze beantwoord ik dan ook met veel plezier. Uiteraard zijn er ook lezers met nuttige tips. In de vorige review werd door een lezer een nuttige tip gegeven i.v.m. de stroomvoorziening op de fiets. Ook deze review kreeg ik een nuttige tip die ik graag met fietsend Nederland wil delen

De tipgever omzeilde juist de beperkingen van de huidige Tomtom’s , Navigons enzovoort en wist op een vindingrijke wijze het navigeren op de fiets op een hele mooie manier om te zetten in “avontuurlijk” en “ontspannen” fietsen. Hij maakte daarbij gebruik van de bestaande mogelijkheden die in de meeste navigatiesystemen beschikbaar is en wist een extra demensie te ontdekken om samen met zijn echtgenote, “Avontuurlijk” te fietsen. In eerste instantie maakte hij gebruik van TT3 als navigatiehulp om zo Nederland te gaan ontdekken. Zijn eerste reactie was dan ook:

“Geweldig, om op deze manier zonder je telkens af te vragen, hé al enige tijd geen bordje meer gezien zouden we wel goed gaan etc, etc.”

“Geweldig, om op deze manier zonder je telkens af te vragen, hé al enige tijd geen bordje meer gezien zouden we wel goed gaan etc, etc.”

Echter alle problemen (lees tekortkomingen) van TT3 en TT5 die ik in mijn eerdere reviews had omschreven werden ook door dit fietsend echtpaar ervaren. Ook deze avonturier zocht regelmatig contact met de makers van TomTom om de problemen aan te geven. Uiteraard werden die genoteerd en er werd verteld dat er bij de opvolgers TT4 en TT5 eventueel rekening mee gehouden zou worden. Inmiddels weten wij allemaal wel beter. Mooie woorden, maar nog steeds geen goed verhaal. De updates van TT3 t/m TT5 lieten zien dat wachten op de invulling van onze wensen geen zin had. Tijd om eens anders te gaan experimenteren.

Hoe gaan deze avontuurlijk fietsende navioloog te werk:

  • Eerst bepaald hij met zijn echtgenote welk gebied aantrekkelijk zou zijn om te gaan verkennen.
  • TT5 krijgt, via de voorkeur “wandelroute”, de opdracht om een afstand van b.v. 50 km van A naar B uit te rekenen.
  • De uitgerekende route wordt bekeken en wordt gekozen als te rijden route.
  • Als deze niet bevalt wordt gekozen voor de functie: “bereken een alternatieve route”. Deze handeling wordt net zo vaak herhaald totdat het ideale tripje op het schermpje verschijnt.
  • Hierna kan het in principe niet meer fout gaan en kan ontspannen naar punt B worden gefietst.
  • Eenmaal aangekomen op punt “B” wordt de terugreis op dezelfde manier uitgeknobbeld, zodat je als het ware een rondje van z’n 100 km ontspannen hebt kunnen fietsen.

Gevolg van dit avontuurlijk fietsen is onderstaande hartenkreet:

“Geweldig, om op deze manier zonder je telkens af te vragen, hé al enige tijd geen bordje meer gezien zouden we wel goed gaan etc, etc.”

“Werkelijk je komt op deze manier op plekken die je zelf niet kan verzinnen, je wordt b.v. dwars door een nieuwbouwwijk of een stad of een gedeelte daarvan genavigeerd.”

Met bovenstaande optie in gedachte wordt er dus ook een nieuwe gebruiksmogelijkheid toegevoegd aan de twee Mio systemen die heb getest. Ik mocht de vrije natuur in met De Mio 269 plus, met daarop de nieuwste versie van Navigon 5 navigatiesoftware.

Zelf heb ik nog niet eerder zo’n gecombineerd navigatietoestel getest en krijg toch regelmatig vragen van mede fiets naviologen ik iets zinnigs kan melden over die Mio navigatiesystemen. Ik moest hen dan steeds het antwoord schuldig blijven. Daar moest dan maar eens verandering in komen. Ik besloot om twee vliegen in een klap te slaan, namelijk het testen van de nieuwe MIO 269 plus en daarnaast eens kennis te maken met de nieuwe NAVIGON 5 software.

Het retour mailtje, dat ik ’s-avonds stuurde resulteerde in een supersnelle actie van Mio. De volgende dag werd ik gebeld met de vraag of ik die middag een pakketje in ontvangst kon nemen van een koerier. Tuuttuut, binnen twee uur werd het pakketje bezorgt met daarin de volgende goodies:

15.jpg

De zeer complete21.jpg 269 plus met geïntegreerde GPS antenne voorzien van TMC, afstandbediening met de nieuwste Mio Map CE versie 2.0 navigatie software van Navigon.

De doos bevatte niet alleen bovenstaand navigatie systeem, maar was standaard rijkelijk gevuld met accessoires zoals: Een universele bevestigingset met montagehouder voor op de fiets en in de auto, een USB kabeltje voor het uitwisselen van informatie tussen de PC en de Mio 269, een afstandbediening, oordopjes en een kunstlederen hoesje. Al met al een zeer uitgebreide navigatie apparaat voor op de (motor)(snor)fiets en in de (vracht)auto.

Dan nog even wat wetenswaardigheden die ik vanuit gebruiksaanwijzing haalde.

De Mio 269 Plus is uitgerust met SirfStar III, die zorgt voor een aanzienlijk betere ontvangst van het GPS-signaal en is voorzien van het meest recente, zeer gedetailleerde kaartmateriaal van Tele Atlas. Op de interne harddrive(2,5 gb) zijn navigatie software en kaarten van landen binnen europe voorgeinstalleerd. Met de twee meegeleverde DVD’s kunnen via het meegeleverde USB kabeltje op simpele wijze achteraf kaarten worden gewijzigd en de gebruikte Mobile Navigator 5.1 van Navigon maakt het eenvoudig om een reis te plannen.

Functies voor in de auto:

Uiteraard biedt deze Mio alle functies voor in de auto, maar waar het ons als fietsers natuurlijk om gaat is hoe Mio in heeft gespeelt op onze wensen.

Functies voor de wandelaar en fietser:

Met de Compass Mode is het mogelijk om een GPS-coördinaat in te geven zoadat je direct te voet of op de fiets naar dit punt toe kan navigeren. Uiteraard kun je navigeren via het bestaande (voor Navigon bekende) wegennet, maar kun je ook, door middel van de “luchtlijn optie” over, voor Navigon “onbekende” paadjes navigeren.

Points of Interest (POI)

De Points of Interest (POI) database bevat standaard zeer veel locaties en voorzieningen. Handig is ook de toepassing dat er bij vele interessante bestemmingen een telefoonnummer is vermeld, zodat je tijdens een fietstocht bijvoorbeeld op voorhand je tafeltje in een restaurant kan reserveren of de openingstijden voor aankomst kunt checken.

Maar nu de praktijk !!!

Hoe navigeert dat nieuwe navigatie wonder op de fiets. Ik teste het uit en probeerde de meegeleverde universele fietshouder op het stuur van mijn fiets te monteren. Als snel kwam ik er achter dat dit niet ging lukken. Die mooie, verstelbare, fietssturen van tegenwoordig zijn nogal robuust uitgevoerd. Daar had Mio Technologie geen rekening mee gehouden. De afstand tussen de stuurbevesting en de standaard Mio houder was te klein, waardoor mijn fietsnavigatie avontuur met de 269 plus dreigde te mislukken.

De standaard “niet”passende fietshouder van MIO. Een passende fietshouder uit “eigen” verzameling.

Gelukkig hield Mio zich aan “standaard modulaire”technieken en heb ik door de vele testen een buffertje met bevestigingsmaterialen opgebouwd. De fietshouder uit eigen verzameling bood gelukkig uitkomst en leverde onderstaande plaatjes op.31.jpg

Toen ik op die mooie Mio 269 plus in de stralende zon op mijn fietsstuur monteerde speelde er direct twee dingen door mijn hoofd. De zon straalde mij tegemoet en lokte mij to het maken van een fietstochtje met dat nieuwe stukje navigatie speelgoed. Toen ik het schermpje inschakelde viel mij direct iets op. Ik zag bijna niets. Het zonlicht overstemde het TFT schermpje, waardoor instellen onmogelijk was. Ik reed naar een schaduwrijk plekje en met veel moeite kon ik het schermpje van de Mio aflezen.51.jpg

Gelukkig was het mogelijk om de helderheid van het TFT schermpje nog 3 stapje omhoog te schakelen.

Bij volle lichtsterkte was het schermpje net aan te zien. De door Navigon gebruikte “grijs” tinten binnen het kaartmateriaal was duidelijk een stuk minder zichtbaar dan de opvallende kleuren van Tomtom.

Installatie Navigon MobileNavigator 5 op mijn T-mobile MDA:

Ik besloot direct de proef op de som te nemen. Probleemloos installeerde ik, naast Tomtom Navigator 5, de Navigon MobileNavigator 5 navigatie software op mijn T-mobile MDA. De eenvoud van installatie en het “persoonlijk” maken van de setup was binnen “notime” geregeld. Toen ik met mijn MDA het zonnetje inliep, werd ik wederom geconfronteerd met een “matig” zichtbaar TFT display. Ook bij maximale helderheid viel de zichtbaarheid tegen. Helaas zocht ik binnen Navigon tevergeefs naar andere beeldinstellingen.

Ter vergelijk startte ik op dezelfde MDA Tomtom Navigator 5 op. DeDer vergelijk startte ik op dezelfde MDA Tomtom Navigator 5 op.ocht ik binnen Navigon tevergeefs naar andere beeldinstellingen. Heldere kleurstelling van Tomtom gaf duidelijk beter beeld bij deze zonnige omstandigheden. Helaas zijn deze momenten in Nederland schaars. De volgende dag merkte ik dat het display van de Mio 269 plus veel beter zichtbaar was. Dit kon ook niet anders, want onze skyline liet weer oer Nederlandse bewolking zien.

Pas toen realiseerde ik mij dat de Mio 269 plus, “Af Fabriek” niet echt geschikt is voor op de fiets in ons klimaatje. Een regenbuitje zou dat mooie apparaatje van bijna € 600,- doen verdrinken. Elektronica en vocht zijn nu eenmaal niet bepaald vrienden en zal dat mooie staaltje van Japanse makelij in rook doen opgaan.

Otterbox Armor 3600

Laat ik nu toch toevallig nog in het bezit zijn van de hele lijn PDA cases van Otterboximage011.jpg

De laatste vinding, de Armor 1900, was helaas te klein. Toen ik de oude vertrouwde Armor 3600 uit de kast haalde leek deze uitstekend ruimte te kunnen bieden voor de Mio 269 plus. Met deze “regenjas” durfde ik wel op pad. Achteraf bleek dan ook dat dit geen overdreven luxe was. Tijdens het fietstochtje van 5 uur(de batterij hield het keurig vol) werd ik meerdere malen getrakteerd op een echt Hollandse douche. De oude vertrouwde Armor 3600 leverde wederom een topprestatie en hield de Mio 269 plus keurig droog.61.jpg

De Navigon software op de Mio 269 plus in de praktijk:

Voor wat betreft de bediening van de Navigon software kan gezegd worden dat een “kind de was kan doen.” De menustructuur is eenvoudig en overzichtelijk en wijst je via eenvoudige navigatie de weg. Ook de hardwarematige knoppen zijn goed toegankelijk en licht te bedienen. Via een grote ronde knop, links op de Mio kun je eenvoudig door de schermen heen manoeuvreren. De ronde knop in het midden zorgt voor de bevestiging “enter”. Het luidsprekertje doet haar werk in de open lucht redelijk. Met veel verkeer rumoer valt het echter niet mee om de aanwijzingen te volgen. Uiteraard kunnen de meegeleverde oordopjes uitkomst bieden.

Mio A201 PDA/navigatiesysteem

Tijdens bovenstaande test mocht ik ook kennismaken met de wat handzamere nieuwe Mio A201, alles-in-één navigatiesysteem werkend onder het besturingssysteem Windows Mobile 5.0.

image013.jpg

Buiten dit navigatiesysteem blijkt de A201 een gewone PDA te zijn met alle mogelijkheden van de “standaard” broertjes en zusjes. Met ingeklapte GPS antenne is de Mio A201, qua formaat een stuk kleiner en platter dat de Mio 269 en past daardoor gewoon in een normale jaszak, zonder dat dit echt ten koste gaat van de grootte van het beeldscherm. Voordeel van deze combinatie is dat je de Mio A201 gewoon kunt gebruiken als je persoonlijke PDA(agenda, contactpersonen, MP3’s afspelen enz.) en dat je ook zelf kunt bepalen met welke navigatiesoftware je op pad wilt gaan. Ook de ingebouwde GPS antenne werkt gewoon altijd, terwijl de combinatie met losse Blue Tooth antenne’s(zoals ik die gebruik) toch wel eens voor verrassingen wil zorgen. Ook qua stroomvoorziening geeft “1” apparaat de voorkeur.

De Navigon software op de Mio A201 in de praktijk

Tijdens het fietsen is het “zonder extra aangebrachte stroomvoorziening” noodzakelijk om de batterij zolang mogelijk te sparen. Gelukkig heeft de Mio A201 wel de mogelijkheid om de batterij op eenvoudige wijze te wisselen, zodat je onderweg, met een extra back-up batterij(€ 59,-) op zak, nooit voor verrassingen komt te staan. In vergelijking met de hiervoor geteste 269 lijkt deze A201 over een krachtiger accu te beschikken. Als ik de Mio volledig oplaad, kan ik uren navigeren zonder dat de batterij opraakt. Uiteraard is het op de fiets noodzakelijk om de achtergrondverlichting tussendoor uit te schakelen. Op die manier kun je stroom besparen, terwijl de navigatie gewoon doorwerkt. Het scherm verbruikt namelijk erg veel energie. De stroombesparende instelling conflicteert wel tijdens het navigeren. Je wilt immers, dat de pda tijdens het navigeren met op hoge intensiviteit ingestelde achtergrondverlichting werkt

Je kunt de Mio in zowel portret- als landschapmode gebruiken en als je de houder draait, pas deze zich automatisch aan. Voor op de fiets is de gaat mijn voorkeur gaat uit naar de portret (verticale) mode. Dit i.v.m de mogelijkheid tot het verstellen van het stuur(zie foto). Overigens blijkt al snel dat de A210 ook prima werkt als ik de GPS- antenne ingeklapt laat. De GPS is blijkbaar behoorlijke krachtig.

Bedieningsmenu
Het bedieningsmenu is simpel en daardoor perfect. Ondanks het relatief kleine scherm heb ik de meegeleverde stylus (aanraakpen) niet nodig. In tegenstelling tot de Mio 269 is de achtergrond verlichting op volle sterkte krachtig genoeg om ook bij felle zon een haarscherp beeld te geven. Uiteraard is het navigeren op je stuur met fel zonlicht nog steeds de minst ideale situatie, hetgeen voor alle PDA’s geld. Het touchscreen werkt goed en ook de bedieningsknoppen laten zich makkelijk roeren. De grafische kaarten zijn gedetailleerd en overzichtelijk.

Ook de stemaanwijzingen van de A201 zijn goed te verstaan. Helaas ontbreekt een losse volumeknop op deze Mio en moet je het geluid instellen in het menu. Deze Mio beschikt over een 2-D en een 3-D weergave, zodat je zelf kunt kiezen voor je eigen voorkeur.

Conclusie beide Mio’s,

Van beide Mio’s kan worden gesteld dat de gebruikte software nog steeds “net niet” de lading dekt die een fietser of wandelaar de vrijheid geeft om “buiten de wegen” in de “vrije natuur” zijn of haar weg te banen waarbij een volledige ondersteuning van kaartmateriaal en het opslaan van gedetailleerde routegegevens wordt ondersteund.

Wat is er in het verschiet ?

 

Navigon NCK 5 en Navigon Navigator 1.0

Tijdens het inzenden van dit artikel werd ik al weer met drie nieuwe ontwikkelingen geconfronteerd.

Ik kreeg de beschikking over een testversie van de software van Navigon NCK 5. Deze software is te installeren op elke PDA en biedt de mogelijkheid om “buiten” de wegen te navigeren en route volledig op te slaan in standaard uitwisselbare formaten. Op die manier is het mogelijk om gefietste routes met elkaar te delen. Bijkomend voordeel is dat deze software weer volledig aansluit bij mijn uitgangspunt t.w.

“het zoeken naar een “multifunctionele” en “simpele” navigatie oplossing voor op de fiets dat voor iedereen toegankelijk is en gebruik maakt van “open standaarden” zodat het uitwisselen van GPS tracks voor iedereen beschikbaar komt net als in de auto.”

Anders gezegd:

(stap 1) Je koopt een standaard PDA, (stap 2) voorziet deze van standaard navigatie software, (stap 3) download een fietsroute via internet, (stap 4) plaats een kabeltje tussen je PDA en de PC, (stap 5) laadt de fietsroute in het geheugen van je PDA en (stap 6) navigeren maar !!! ( en visa versa !!!! )

Mijn eerste kennismaking met deze software was hoopgevend maar nog niet voor iedere fietser geschikt. Na enkele contacten met Navigon gaven zij aan dat er een nieuwe versie op de markt gaat komen onder de naam: Navigon Navigator 1.0. Er werd mij een testversie in het vooruitzicht gesteld.

Top2move:

Ook op het stuur een nieuw Nederlands product, gebaseerd op topografisch kaartmateriaal van het Kadaster met, naar zeggen leverancier, alle mogelijkheden die wij als fietsend Nederland wensen. Al deze opties zijn vertaald naar gebruiksvriendelijke, nederlandstalige software is beschikbaar voor standaard mobile telefoons. Helaas heeft de leverancier de keuze gemaakt om niet te programmeren voor PDA’s en mobiele telefoons met Windows Mobile als besturingssysteem. Ook hiermee ben ik nu aan het testen.

Volledig nieuw product voor op de fiets en wandelend in het veld

Dit nieuwe project trekt mij wel heel erg aan, omdat er nu eindelijk hard- en softwareleveranciers zijn die ons als fietsende navilogen serieus nemen. Na het lezen van mijn reviews zijn de eerste stappen gezet naar het ontwerpen van een blauwdruk voor een nieuw navigatiesysteem dat speciaal voor onze doelgroep wordt ontwikkeld. Mij werd gevraagd om een totaal programma van eisen te schrijven voor dit nieuwe navigatiesysteem, zoadat alle ervaringen die wij als fietsers hebben opgedaan nu eindelijk vertaald gaan worden naar een heus werkend product. Ook hier hoop ik over terug te komen in een volgende review.